Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam TCXD 215:1998 về phòng cháy chữa cháy – từ vựng – phát hiện cháy và báo động cháy

TIÊU CHUẨN XÂY DỰNG

TCXD 215 : 1998

(ISO 8421-3 : 1989)

PHÒNG
CHÁY CHỮA CHÁY – TỪ VỰNG – PHÁT HIỆN CHÁY VÀ BÁO
ĐỘNG CHÁY

Fire
protection – Vocabulary – Fire detection and alarm

1. Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này đưa
ra các thuật ngữ và định nghĩa về phát hiện
cháy và báo động cháy. Các thuật ngữ chung thuộc
tiêu chuẩn ISO 8421-1. Trong tiêu chuẩn này các thuật
ngữ được trình bày theo thứ tự chữ cái
tiếng Anh.

2. Tài liệu trích
dẫn

ISO 8421-1 : 1987 Phòng cháy
chữa cháy – Từ vựng

Phần 1. Các thuật
ngữ chung và các hiện tượng cháy

3. Thuật ngữ và
định nghĩa

3.1. Thuật ngữ chung
(Trừ các đầu báo cháy)

3.1.1. Báo động
cháy – alarm of fire

Báo động có cháy, do
một người hay một thiết bị tự
động thực hiện.

3.1.2. Báo động
cháy giả – alarm of fire false

Báo động cháy (3.1.1)
được coi là giả bởi vì đám cháy
được báo là đã và đang không tồn tại. Báo
động cháy giả này có thể do ác ý, nhầm lẫn
hay có sự cố ngẫu nhiên.

3.1.3. Hệ thống
phát hiện và báo động cháy tự động –
automatic-fire detection and alarm system

Hệ thống báo
động cháy bao gồm các bộ phận để phát
hiện cháy, tiến hành báo động cháy và thực
hiện các hành động thích đáng khác một cách
tự động.

Chú thích: Hệ thống
cũng có thể bao gồm các hộp nút ấn báo
động cháy bằng tay (3.1.14).

3.1.4. Thiết bị
phòng cháy chữa cháy tự động – automatic fire protection
equipment

Thiết bị kiểm
soát cháy hay chữa cháy, thí dụ kiểm soát các cửa thoát
khói, van điều tiết, quạt hoặc thiết
bị dập tắt tự động.

3.1.5. Tín hiệu báo
cháy tự động – automatic fire signal

Việc báo động cháy
từ một thiết bị tự động, có thể
nghe thấy và/hoặc nhìn thấy.

3.1.6. Trạm báo
động cháy trung tâm – central fire alarm station

Một trung tâm luôn có nhân
viên thường trực, thường được
chỉ đạo của một tổ chức nằm
ngoài khu vực được bảo vệ hoặc được
theo dõi, và các nhân viên của trung tâm này, khi nhận
được tín hiệu báo có cháy (3.1.22) sẽ báo cho
cơ quan phòng cháy chữa cháy.

3.1.7. Trung tâm kiểm
soát – control centre

Phòng có nhân viên
thường trực ở bên trong hoặc gần khu
vực có thể gặp rủi ro để nhận các cuộc
gọi khẩn cấp và được trang bị các
thiết bị thông báo tình hình trong mỗi khu vực
được bảo vệ và có các phương tiện
liên lạc cần thiết để chuyển những
cuộc gọi ứng cứu đến các ngành cứu
hộ.

3.1.8. Thiết bị
điều khiển phòng cháy chữa cháy tự động
– control for automatic fire protection equipment.

Thiết bị tự
động được sử dụng để
khởi động thiết bị phòng cháy chữa cháy
tự động sau khi nhận được tín hiệu
từ trung tâm báo cháy.

3.1.9. Phòng điều
khiển – control room

Phòng có biên chế ổn
định và được trang bị đầy
đủ trong đơn vị phòng cháy chữa cháy.
Tại đó người ta nhận các cuộc gọi
khẩn cấp và sau đó điều động
người, phương tiện và thiết bị.

3.1.10. Báo lỗi (tín
hiệu trục trặc) – fault warning (trouble signal)

Tín hiệu tự
động có thể nghe thấy và nhìn thấy được
cảnh báo rằng có khuyết tật trong hệ thống.

3.1.11. Trạm thu tín
hiệu báo lỗi – fault warning receiving station

Phòng tiếp nhận các
tín  hiệu cảnh báo khuyết tật và tiến hành các
biện pháp sửa chữa cần thiết.

3.1.12. Thiết bị
dẫn tín hiệu báo lỗi – fault warning routing equipment

Thiết bị trung
chuyển, dẫn tín hiệu báo lỗi (3.1.10) từ trung
tâm báo cháy đến trạm thu tín hiệu báo lỗi.

3.1.13. Báo có cháy – fire
alarm

Xem “báo động cháy”
(3.1.1).

3.1.14. Hộp nút
ấn báo động cháy bằng tay – fire alarm call point,
manual

Thiết bị kích
hoạt bằng tay của hệ thống phát hiện và báo
động cháy tự động (3.1.3).

3.1.15. Trung tâm báo cháy –
fire alarm control and indicating equipment

Thiết bị cung cấp
năng lượng cho các đầu báo cháy (3.2) và:

a- Được sử
dụng để thu tín hiệu dò tìm và phát tín hiệu báo
động cháy;

b- Có thể truyền tín
hiệu phát hiện cháy qua thiết bị truyền tín
hiệu báo động cháy đến cơ quan chữa cháy
hay đến các thiết bị phòng cháy chữa cháy tự
động;

c- Được sử
dụng để tự động giám sát sự làm
việc đúng đắn của hệ thống.

3.1.16. Thiết bị
báo động cháy bằng tay – fire alarm device manual

Thiết bị báo
động cháy bằng tay theo phương thức khi nghe
hoặc nhìn thấy có cháy.

3.1.17. Trạm thu tín
hiệu báo động cháy – fire alarm receiving station

Trung tâm đặt ở
trong hoặc cách xa khu vực được bảo vệ
cháy, từ đó người ta có thể tiến hành vào
bất kỳ lúc nào các biện pháp phòng cháy chữa cháy
cần thiết.

3.1.18. Thiết bị
truyền tín hiệu báo động cháy – fire alarm routing
equipment.

Thiết bị trung
chuyển truyền tín hiệu báo động từ trung tâm
báo cháy đến trạm thu tín hiệu báo động cháy.

3.1.19. Thiết bị
phát tín hiệu báo động cháy – fire alarm signalling device

Thiết bị không
nằm trong trung tâm báo cháy mà người ta dùng để
cảnh báo có cháy, chẳng hạn còi phát tín hiệu hay
thiết bị phát tín hiệu nhìn thấy được.

3.1.20. Còi hoặc
chuông báo động cháy – fire alarm sounder

Bộ phận của
một hệ thống báo động cháy cho tín hiệu báo
động cháy bằng âm thanh.

3.1.21. Hệ thống
báo động cháy – fire alarm system

Hệ thống kết
hợp các bộ phận để tạo ra tín hiệu báo
động cháy nghe được hoặc nhìn thấy
được hoặc cảm nhận được.
Hệ thống cũng có thể thực hiện các tác
động phụ khác.

3.1.22. Gọi báo cháy –
fire call

Báo động cháy do
một người nói trực tiếp hoặc gọi
điện thoại tới phòng điều hành hoạt
động chữa cháy.

3.1.23. Điện
thoại báo cháy – fire telephone

Điện thoại dành
riêng để thực hiện những cuộc gọi báo
cháy (3.1.22).

3.1.24.
Đường điện thoại phục vụ báo cháy
– fire telephone line

Đường
điện thoại chỉ dành để truyền báo
động cháy.

3.1.25. Khu vực
được phòng cháy chữa cháy (hoặc
được giám sát) – protected (or monitored) premises

Khu vực hay một
phần của khu vực có hệ thống tự
động hoặc các hệ thống phát hiện
và/hoặc để dập tắt đám cháy.

3.1.26. Thiết bị
khởi động (thiết bị kích hoạt) – trigger
device (activation device)

Thiết bị vận hành
tự động hoặc thủ công để bắt
đầu một cuộc báo động, chẳng hạn
một đầu báo cháy, một hộp nút ấn báo
động cháy hay một rơle áp suất.

3.1.27. Vùng – zone

Khu vực hay không gian có
một nhóm các thiết bị phát hiện cháy tự
động hay thủ công mà có chung một chỉ báo trên
trung tâm báo cháy.

3.1.28. Máy chỉ báo
vùng – zone indicator

Bộ phận của
thiết bị chỉ báo báo động cháy cho thấy vùng
phát ra tín hiệu báo động cháy hay tín hiệu cảnh
báo khuyết tật (3.1.10).

3.2. Đầu báo cháy

3.2.1. Đầu báo
cháy kích hoạt – actuating detector

Một kiểu đầu
báo cháy, không phải là bộ phận của một hệ
thống báo động cháy, được sử dụng
để kích hoạt thiết bị phụ.

3.2.2. Đầu báo
cháy – fire detector.

Bộ phận của
một hệ thống phát hiện cháy tự động
gồm ít nhất một bộ cảm biến kiểm soát
một hiện tượng vật lí và/hoặc hóa học
thích hợp, để truyền tín hiệu đến trung
tâm báo cháy (3.1.15).

3.2.3. Đầu báo
cháy ánh sáng – flame detector

Đầu báo cháy phản
ứng với bức xạ nhiệt phát ra từ ánh sáng.

3.2.4. Đầu báo
cháy cảm ứng chất khí – gas – sensing fire detector

Đầu báo cháy nhạy
cảm với các sản phẩm khí sinh ra khi cháy và/hoặc
sự phân hủy do nhiệt.

3.2.5. Đầu báo
cháy nhiệt – heat detector

Đầu báo cháy nhạy
cảm với nhiệt độ khác thường
và/hoặc mức độ gia tăng nhiệt độ
và/hoặc những khác biệt nhiệt độ.

3.2.6. Đầu báo
cháy khói ion hóa – ionization smoke detector

Đầu báo cháy nhạy
cảm với các sản phẩm sinh ra khi cháy mà có khả
năng tác động tới các dòng ion hóa bên trong
đầu báo cháy.

3.2.7. Đầu báo
cháy tuyến tính – line detector

Đầu báo cháy phản
ứng lại với hiện tượng được
kiểm soát lân cận một tuyến liên tục.

3.2.8. Đầu báo
cháy đa điểm – multipoint detector

Đầu báo cháy phản
ứng với hiện tượng được kiểm
soát lân cận của hơn một bộ cảm biến,
chẳng hạn các cặp nhiệt ngẫu.

3.2.9. Đầu báo
cháy khói quang học (quang điện) – optical (photoelectric)
smoke detector

Đầu báo cháy nhạy
cảm với các sản phẩm sinh ra khi cháy mà có khả
năng ảnh hưởng đến sự hấp
thụ bức xạ hay tán xạ trong vùng hồng ngoại
và/hoặc vùng cực tím thấy được của
phổ điện từ.

3.2.10. Đầu báo
cháy điểm – point (spot) detector

Đầu báo cháy phản
ứng với hiện tượng được kiểm
soát lân cận một bộ cảm biến.

3.2.11. Hộp báo cháy –
self – contained fire alarm

Thiết bị phát
hiện cháy chứa trong một cái hộp, tất cả
các bộ phận (có thể trừ nguồn năng
lượng) cần thiết để phát hiện cháy và
phát tín hiệu báo động cháy nghe thấy
được.

3.1.12. Đầu báo
cháy khói – smoke detector

Đầu báo cháy nhạy
cảm với các hạt rắn hoặc lỏng trong khí
quyển sinh ra từ quá trình cháy và/hoặc quá trình phân
hủy do nhiệt.