Tiêu chuẩn ngành TCN 68-161:2006 về phòng chống ảnh hưởng của đường dây điện lực đến cáp thông tin và các trạm thu phát vô tuyến yêu cầu kỹ thuật do Bộ Bưu chính Viễn thông ban hành

TIÊU CHUẨNrnNGÀNH

rnrn

TCNrn68-161:2006

rnrn

(Soát xét lần 1)

rnrn

rnrn

rnrn

rnrn

rnrn

PHÒNGrnCHỐNG ẢNH HƯỞNG CỦA ĐƯỜNG DÂY ĐIỆN LỰC

rnrn

ĐẾNrnCÁP THÔNG TIN VÀ CÁC TRẠM THU PHÁT VÔ TUYẾN

rnrn

YÊU CẦU KỸ THUẬT

rnrn

rnrn

rnrn

rnrn

rnrn

PROTECTION OF TELECOMMUNICATION CABLES

rnrn

AND RADIO STATIONS AGAINST HARMFULrnEFFECTS FROM ELECTRIC POWER LINES

rnrn

TECHNICALrnREQUIREMENTS

rnrn

rnrn

MỤC LỤC

rnrn

Lời nói đầu

rnrn

1. Phạm vi

rnrn

2. Định nghĩa và giải thích

rnrn

3. Quy định chung

rnrn

4. Yêu cầu đối với cáp thông tin

rnrn

5. Yêu cầu về khoảng cách phòng chống ảnhrnhưởng nguy hiểm của đường dây điện lực đối với các trạm thu phát vô tuyến

rnrn

Phụ lục A (Quy định): Phương pháp tính toánrntăng điện thế đất tại công trình ngầm gần trạm biến thế điện có sự cố

rnrn

Phụ lục B (Quy định): Phương pháp đo tăngrnđiện thế đất tại công trình ngầm gần trạm biến thế khi có sự cố

rnrn

Phụ lục C (Quy định): Phương pháp tính toánrnsức điện động dọc cảm ứng, điện áp nhiễu tạp âm quy đổi và cường độ điện trườngrndo ảnh hưởng của đường dây điện lực

rnrn

Phụ lục D (Tham khảo): Các biện pháp bảo vệrnphòng chống ảnh hưởng của đường dây điện lực sang cáp thông tin

rnrn

Tài liệu tham khảo

rnrn

rnrn

LỜI NÓI ĐẦU

rnrn

Tiêu chuẩn Ngành TCN 68 – 161: 2006 “Phòngrnchống ảnh hưởng của đường dây điện lực đến cáp thông tin và các trạm thu phátrnvô tuyến – Yêu cầu kỹ thuật” được xây dựng trên cơ sở các Khuyến nghị K.5, K.6,rnK.8, K.26, L.11 của Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU-T); các tiêu chuẩn, quyrnphạm của Việt Nam (các ngành viễn thông, điện lực, xây dựng, giao thông); đồngrnthời tham khảo một số các tiêu chuẩn quốc tế, quốc gia hiện hành.

rnrn

TCN 68 – 161: 2006 do Viện Khoa học Kỹ thuậtrnBưu điện biên soạn theo đề nghị của Vụ Khoa học – Công nghệ và được ban hànhrntheo Quyết định số 28/2006/QĐ-BBCVT ngày 25 tháng 7 năm 2006 của Bộ trưởng BộrnBưu chính, Viễn thông.

rnrn

VỤ KHOA HỌC – CÔNGrnNGHỆ

rnrn

PHÒNG CHỐNG ẢNH HƯỞNG CỦA ĐƯỜNG DÂYrnĐIỆN LỰC ĐẾN CÁP THÔNG TIN VÀ CÁC TRẠM THU PHÁT VÔ TUYẾN

rnrn

YÊU CẦU KỸ THUẬT

rnrn

(Ban hành kèm theornQuyết định số 28/2006/QĐ-BBCVT ngày 25/7/2006 của Bộ trưởng Bộ Bưu chính, Viễnrnthông)

rnrn

1. Phạm vi

rnrn

Tiêu chuẩn này được áp dụng trong thiết kế,rnthi công các hệ thống thông tin (bao gồm cáp thông tin và các trạm thu phát vôrntuyến) ở gần các đường dây điện lực nhằm đảm bảo an toàn cho con người cũng nhưrnđảm bảo hoạt động bình thường của hệ thống viễn thông.

rnrn

Tiêu chuẩn này bao gồm các quy định để đảmrnbảo an toàn, các giới hạn an toàn và các biện pháp hạn chế hoặc tránh các ảnhrnhưởng của đường dây điện lực đối với các hệ thống thông tin ở gần.

rnrn

Tiêu chuẩn này không áp dụng đối với cáprnthông tin bên trong nhà trạm, nhà thuê bao.

rnrn

2. Định nghĩa và giảirnthích

rnrn

2.1 Ảnh hưởng của đường dây điện lực – A.rnHarmful effects from electric power lines

rnrn

Ảnh hưởng của đường dây điện lực sang đườngrndây và thiết bị thông tin là sự tác dụng của các thiết bị, đường dây điện lựcrnlên các đường dây và thiết bị thông tin ở gần do ghép điện dung, điện cảm hoặcrnghép galvanic.

rnrn

2.2 Ảnh hưởng nguy hiểm – A. Hazardousrneffects

rnrn

Ảnh hưởng nguy hiểm là ảnh hưởng do sự xuấtrnhiện của điện áp hay dòng điện lớn trên dây thông tin gây ra nguy hiểm cho sứcrnkhoẻ của những người sử dụng, vận hành thiết bị thông tin hoặc làm ảnh hưởngrnđến hoạt động, gây hư hỏng thiết bị thông tin.

rnrn

2.3 Cao áp – A. High voltage

rnrn

Cao áp là điện áp có giá trị lớn hơn 1000 Vacrnhoặc 1500 Vdc.

rnrn

Ghi chú: Đường dây điện lực có điện áp từ 300rnkV trở lên được gọi là các đường dây siêu cao áp.

rnrn

2.4 Cáp ngầm – A. Underground (buried) cable

rnrn

Cáp ngầm là cáp thông tin sử dụng trong cácrncông trình cáp chôn trực tiếp, đi trong hệ thống cống bể cáp hoặc trong đườngrnhầm.

rnrn

2.5 Cáp thông tin – A. Communication lines

rnrn

Cáp thông tin là cáp dùng để truyền các tínrnhiệu thông tin. Trong phạm vi tiêu chuẩn này, cáp thông tin bao gồm cả cáp đồngrnvà cáp quang.

rnrn

2.6 Chống quá áp – A. Overvoltage protection

rnrn

Chống quá áp là tập hợp các biện pháp kỹrnthuật nhằm bảo vệ đường dây hay thiết bị thông tin khỏi bị ảnh hưởng do hiệnrntượng quá áp gây nên.

rnrn

2.7 Chống quá dòng – A. Overcurrentrnprotection

rnrn

Chống quá dòng là tập hợp các biện pháp kỹrnthuật nhằm bảo vệ đường dây hay thiết bị thông tin khỏi bị ảnh hưởng do hiệnrntượng quá dòng gây nên.

rnrn

2.8 Đi gần – A. Run parallel, approaching

rnrn

Cáp thông tin được gọi là đi gần đường dâyrnđiện lực nếu nó nằm trong vùng ảnh hưởng của đường dây điện lực đó.

rnrn

2.9 Đường dây điện lực – A. Electric powerrnlines

rnrn

Đường dây điện lực là hệ thống dây hoặc cáprndẫn điện, làm nhiệm vụ truyền tải, phân phối điện năng cùng với các thiết bị hỗrntrợ, bảo vệ kèm theo (máy biến áp, thiết bị đóng/ngắt…).

rnrn

2.10 Giao chéo – A. Crossing

rnrn

Giao chéo là sự giao nhau giữa đường dây điệnrnlực và cáp thông tin trên hình chiếu bằng của chúng.

rnrn

2.11 Hạ áp – A. Low voltage

rnrn

Hạ áp là điện áp có giá trị nhỏ hơn 1000 Vacrnhoặc 1500 Vdc.

rnrn

2.12 Lớp ngăn cách – A. Seperation, physicalrncovering

rnrn

Lớp ngăn cách là vật ngăn cách giữa cáp điệnrnlực và cáp thông tin. Lớp ngăn cách có thể là tấm bê tông, tấm thép hay lướirnthép.

rnrn

2.13 Quá áp – A. Overvoltage

rnrn

Quá áp là hiện tượng xuất hiện điện áp tứcrnthời có độ dốc lớn hoặc biên độ cao gây nguy hiểm cho đường dây và thiết bịrnthông tin.

rnrn

2.14 Quá dòng – A. Overcurrent

rnrn

Quá dòng là hiện tượng xuất hiện dòng điệnrnlớn hơn dòng điện danh định nhưng nhỏ hơn dòng điện ngắn mạch.

rnrn

2.15 Rãnh cáp – A. Trench

rnrn

Rãnh cáp là rãnh hoặc đường hào trong đó đặtrncống cáp hoặc cáp.

rnrn

2.16 Thiết bị bảo vệ – A. Protective Device

rnrn

Thiết bị bảo vệ là dụng cụ được dùng để hạn chếrnquá áp và quá dòng trong những khoảng thời gian giới hạn. Nó có thể là một phầnrntử riêng lẻ hoặc một tập hợp các phần tử kết hợp nhiều chức năng bảo vệ.

rnrn

2.17 Tiếp đất – A. Grounding, Earthing

rnrn

Tiếp đất là tập hợp các biện pháp để nốirnnhững vị trí hoặc linh kiện của thiết bị hoặc hệ thống thiết bị với hệ thốngrndây đất nhằm bảo vệ an toàn cho người và thiết bị.

rnrn

2.18 Trạm điện – A. Electric station

rnrn

Trạm điện là trạm làm nhiệm vụ biến đổi điệnrnvà/hoặc phân phối điện.

rnrn

2.19 Vùng nguy hiểm do tăng điện thế đất – A.rnEPR hazard zone

rnrn

Vùng nguy hiểm do tăng điện thế đất là vùngrnxung quanh hệ thống tiếp đất có giá trị điện áp vượt quá mức cho phép. Ngoàirnvùng này, không cần thực hiện các biện pháp bảo vệ.

rnrn

3. Quy định chung

rnrn

3.1 Để đảm bảo an toàn cho người và thiết bịrnviễn thông khỏi ảnh hưởng tiếp xúc trực tiếp với các đường dây điện lực, phảirntuân thủ các quy định về khoảng cách an toàn (quy định trong mục 4.1). Trongrnđiều kiện đặc biệt (ví dụ, môi trường lắp đặt cáp ẩm ướt, hoặc cáp đi trongrnnước) phải đảm bảo cáp điện có đủ độ an toàn và cáp thông tin phải có thêm cácrnbiện pháp bảo vệ bổ sung như cho cáp đi trong ống cách điện hoặc sử dụng lớprnngăn cách.

rnrn

3.2 Để đảm bảo an toàn cho người và thiết bị viễnrnthông khỏi các ảnh hưởng cảm ứng do ghép điện, ghép từ gây ra bởi đường dâyrnđiện lực trong trường hợp vận hành bình thường cũng như khi xảy ra sự cố, doanhrnnghiệp cung cấp hạ tầng mạng phải tiến hành tính toán, kiểm tra mức ảnh hưởngrncủa đường dây điện lực đến cáp thông tin theo các quy định của Nhà nước, củarnNgành và áp dụng các biện pháp phòng chống nếu không thỏa mãn các yêu cầu về anrntoàn (quy định trong mục 4.2 và mục 4.3).

rnrn

3.3 Khi thiết kếcác tuyến cáp, nên hạn chế thấprnnhất việc cáp thông tin đi chung cột với đường dây điện lực. Nếu đi chung, phảirncó các biện pháp bảo đảm an toàn cho cáp thông tin và người khi làm việc vớirncáp thông tin.

rnrn

3.4 Khi thi công cáp thông tin ở khu vực córnđường dây điện lực (đi gần, giao chéo hoặc chung cột), phải bảo đảm tuân thủrncác quy định kỹ thuật và an toàn hiện hành.

rnrn

3.5 Các trạm thông tin vô tuyến khi đượcrnthiết kế, xây dựng phải đảm bảo các quy định trong mục 5. Trường hợp trạm thôngrntin vô tuyến đã xây dựng, nếu không đảm bảo khoảng cách an toàn thì phải áprndụng các biện pháp nối đất, che chắn thích hợp.

rnrn

3.6 Nguyên tắc cơ bản để bảo vệ cáp thông tinrnkhỏi ảnh hưởng của các đường dây điện lực là cáp thông tin đặt càng xa các đườngrndây, trạm điện, trạm biến áp, các cột điện cao áp càng tốt. Trường hợp đi gầnrnthì phải áp dụng các biện pháp bảo vệ (xem mục 4.3 và Phụ lục D).

rnrn

4. Yêu cầu đối vớirncáp thông tin

rnrn

4.1 Khoảng cách an toàn phòng tránh ảnh hưởngrntiếp xúc trực tiếp giữa đường dây điện lực với cáp thông tin

rnrn

4.1.1 Khoảng cách an toàn giữa cáp thông tinrntreo với đường dây điện lực trên không

rnrn

4.1.1.1 Cáp thông tin đi gần đường dây điệnrnlực

rnrn

a) Đối với cáp thông tin và đường dây điệnrnlực đã có các biện pháp bảo vệ an toàn cho người và thiết bị (có hệ số an toànrncao, có tiếp đất…), khoảng cách ngang cho phép trong đoạn đi gần được quyrnđịnh trong bảng 1.

rnrn

Bảng 1: Khoảng cáchrnngang tối thiểu trong đoạn đi gần

rnrn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rnrn

b) Dây treo và vỏ che chắn của cáp phải đượcrnnối đất theo đúng quy định trong Tiêu chuẩn Ngành TCN 68 – 141: 1999 “Tiếp đấtrncho các công trình viễn thông – Yêu cầu kỹ thuật”.

rnrn

4.1.1.2 Cáp thông tin giao chéo với đường dâyrnđiện lực

rnrn

a) Cáp thông tin không được giao chéo với cácrnđường dây điện lực có điện áp vượt quá 220 kV.

rnrn

b) Khi cáp thông tin giao chéo với đường dâyrnđiện lực, phải tuân thủ các yêu cầu sau:

rnrn

– Nếu cáp thông tin đi phía dưới và giao chéornvới đường dây điện lực hạ áp thì phải duy trì khoảng cách theo chiều thẳng đứngrntối thiểu là 0,6 m ở chỗ giao chéo.

rnrn

– Nếu cáp thông tin giao chéo phía dưới đườngrndây điện lực cao áp thì phải duy trì khoảng cách theo chiều thẳng đứng tốirnthiểu ở chỗ giao chéo theo bảng 2 sau đây:

rnrn

Bảng 2: Khoảng cáchrntối thiểu ở chỗ giao chéo

rnrn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rnrn

– Dây treo và vỏ che chắn của cáp phải đượcrnnối đất theo đúng quy định.

rnrn

– Trường hợp đặc biệt, nếu cáp thông tin đirnphía trên cáp điện lực (ví dụ, cáp thông tin giữa các toà nhà cao tầng) thìrnphải đảm bảo có sự đồng ý của cơ quan quản lý đường dây điện lực và cáp thôngrntin phải cách cáp điện lực ít nhất 3 m.

rnrn

c) Trong trường hợp cáp thông tin phải giaornchéo với đường dây điện lực nhưng mức ảnh hưởng quá lớn, cần ngầm hoá đoạn cáprnnày thì phải đảm bảo rằng nó không bị ảnh hưởng bởi hiện tượng tăng điện thếrnđất trong trường hợp dây điện lực bị đứt hoặc đường dây điện lực gặp sự cố.rnViệc xem xét ảnh hưởng tăng điện thế đất được quy định trong mục 4.1.4 và Phụ lụcrnA, B.

rnrn

4.1.1.3 Cáp thông tin đi chung cột điện lực

rnrn

Khi cáp thông tin đi chung cột với đường dâyrnđiện lực phải tuân thủ các yêu cầu sau đây:

rnrn

a) Phải có sự thoả thuận với cơ quan quản lýrnđường dây điện lực. b) Chỉ được phép treo cáp thông tin trên cột điện hạ áp.

rnrn

c) Cáp thông tin phải đi phía dưới đường dâyrnđiện lực.

rnrn

d) Cáp thông tin treo chung trên cột điện lựcrnphải đảm bảo:

rnrn

– Cách các dây điện lực hoặc các bộ phận củarnđường dây điện lực có lớp cách điện một khoảng ít nhất là 0,6 m;

rnrn

– Cách các dây điện lực hoặc các bộ phận củarnđường dây điện lực không có lớp cách điện một khoảng ít nhất là 1,2 m.

rnrn

e) Hộp nối/kết cuối cáp phải đặt:

rnrn

– Phía dưới dây điện lực hoặc các bộ phận củarnđường dây điện lực không có lớp cách điện ít nhất 0,6 m;

rnrn

– Phía dưới dây điện lực hoặc các bộ phận củarnđường dây điện lực không có lớp cách điện ít nhất 1,2 m.

rnrn

4.1.2 Khoảng cách an toàn giữa cáp thông tinrnchôn ngầm và đường dây điện lực trên không

rnrn

4.1.2.1 Cáp thông tin ngầm đi cạnh đường dâyrnđiện lực hạ áp phải đảm bảo khoảng cách từ cáp thông tin đến cột không nối đất củarnđường dây điện lực không nhỏ hơn 2 m, khoảng cách từ cáp thông tin đến hệ thốngrntiếp đất của cột điện lực có nối đất không nhỏ hơn 5 m.

rnrn

4.1.2.2 Trường hợp đặc biệt, được phép giảmrnkhoảng cách trên xuống 1 m, nhưng cáp thông tin phải được đi trong ống cáchrnđiện.

rnrn

4.1.2.3 Trong trường hợp cáp thông tin ngầmrngiao chéo với đường dây điện lực trên không thì phải đảm bảo rằng nó không bị ảnhrnhưởng bởi hiện tượng tăng điện thế đất trong trường hợp dây điện lực bị đứtrnhoặc đường dây điện lực gặp sự cố. Việc xem xét ảnh hưởng tăng điện thế đấtrnđược quy định trong mục 4.1.4 và phụ lục A, B.

rnrn

4.1.3 Khoảng cách an toàn giữa cáp thông tinrnvà cáp điện lực cùng chôn ngầm

rnrn

4.1.3.1 Cáp thông tin đi gần cáp điện lực

rnrn

a) Khi cáp thông tin đi gần cáp điện lực,rnphải đảm bảo cáp thông tin phải luôn ở phía trên cáp điện lực trên toàn bộrnchiều dài đi gần.

rnrn

b) Khi cáp thông tin ngầm đi gần cáp điện lựcrnchôn ngầm (chôn trực tiếp hoặc rãnh riêng rẽ) phải thoả mãn các giá trị khoảngrncách tối thiểu quy định trong bảng 3. Khoảng cách này được đo theo chiều thẳngrnđứng hoặc đường chéo.

rnrn

Bảng 3: Khoảng cáchrntối thiểu khi đi gần, giao chéo và đi chung trong rãnh kỹ thuật, đường hầm

rnrn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rnrn

4.1.3.2 Cáp thông tin giao chéo với cáp điệnrnlực

rnrn

a) Cáp thông tin phải luôn ở phía trên củarncáp điện lực.

rnrn

b) Tại vị trí giao chéo, có thể sử dụng mộtrntấm bê tông tối thiểu dài 0,6 m, rộng 0,6 m, dày 0,05 m để ngăn cách giữa cáprnthông tin và cáp điện lực.

rnrn

c) Khoảng cách giữa cáp thông tin và cáp điệnrnlực khi giao chéo (chôn trực tiếp hoặc đặt trong rãnh riêng rẽ) phải thỏa mãnrncác giá trị khoảng cách tối thiểu trong bảng 3.

rnrn

d) Trường hợp đặc biệt, cáp thông tin giaornchéo với đường dây điện lực mà cáp thông tin ở phía dưới thì cáp thông tin phảirnđược đi trong ống cách điện hoặc có lớp ngăn cách giữa 2 loại cáp. Đồng thời,rnphải đảm bảo khoảng cách 0,1 m (khi giao chéo với cáp điện lực hạ áp) hoặc 0,25rnm (khi giao chéo với cáp điện lực cao áp).

rnrn

4.1.3.3 Cáp thông tin đi chung cáp điện lựcrntrong rãnh kỹ thuật, đường hầm

rnrn

a) Cáp thông tin và cáp điện lực, nếu đirnchung trong rãnh kỹ thuật, đường hầm thì phải có sự thỏa thuận với đơn vị quảnrnlý đường hầm, rãnh kỹ thuật.

rnrn

b) Nếu cáp điện lực và cáp thông tin đi trongrn2 ống riêng rẽ thì không quy định khoảng cách giữa 2 ống.

rnrn

c) Trong các trường hợp khác, khoảng cáchrngiữa cáp thông tin và cáp điện lực khi đi chung rãnh kỹ thuật, đường hầm phảirnthỏa mãn các giá trị khoảng cách tối thiểu trong bảng 3.

rnrn

4.1.4 Khoảng cách an toàn giữa cáp thông tinrnchôn ngầm với các trạm điện, cột điện cao áp

rnrn

4.1.4.1 Nếu duy trì được khoảng cách tốirnthiểu giữa cáp thông tin và cáp điện lực như trong bảng 4 thì không cần đo hoặcrntính toán lượng tăng điện thế đất.

rnrn

Bảng 4: Khoảng cáchrntối thiểu giữa cáp thông tin và hệ thống tiếp đất điện lực

rnrn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rnrn

4.1.4.2 Trong các trường hợp khác, tại mỗirnkhu vực lắp đặt cáp phải tính toán (theo Phụ lục A) hoặc đo đạc tăng điện thếrnđất (theo Phụ lục B) và giá trị này phải thỏa mãn tiêu chuẩn cho phép.

rnrn

4.2 Phòng tránh ảnh hưởng cảm ứng của đườngrndây điện lực

rnrn

Trong trường hợp cáp thông tin ở gần đườngrndây điện lực, ngoài việc tuân thủ các quy định về khoảng cách an toàn phòng tránhrnảnh hưởng tiếp xúc trực tiếp còn phải thực hiện phòng tránh ảnh hưởng cảm ứngrntừ đường dây điện lực. Công việc này được thực hiện bằng cách tính toán ảnhrnhưởng và thực hiện các biện pháp phòng chống nếu không đảm bảo các quy địnhrntrong mục 4.2.2.

rnrn

4.2.1 Khoảng cách an toàn phòng tránh ảnhrnhưởng cảm ứng

rnrn

4.2.1.1 Khi xảy ra sự cố chập đất, nếu cáprnthông tin đi gần đường dây điện lực 3 pha trung tính nối đất, mà khoảng cáchrngiữa 2 đường dây lớn hơn khoảng cách tới hạn xác định trên hình 1 thì không cầnrnthực hiện tính toán và áp dụng các biện pháp bảo vệ.

rnrn

4.2.1.2 Khi xảy ra sự cố ngắn mạch, nếu cáprnthông tin đi gần đường dây điện lực 3 pha trung tính nối đất, mà khoảng cáchrngiữa 2 đường dây không nhỏ hơn khoảng cách tới hạn phòng chống ảnh hưởng nguyrnhiểm do ghép điện là 500 m thì không cần thực hiện tính toán và áp dụng cácrnbiện pháp bảo vệ.

rnrn

rnrn

Hình 1: Biểu đồ xácrnđịnh khoảng cách tới hạn phòng chống ảnh hưởng nguy hhểm do ghép từ theo điệnrntrở suất của đất (ρ), ứng với dòng ngắn mạchrn1kA và chiều dài đi gần 1 km

rnrn

4.2.2 Các thông số ảnh hưởng

rnrn

4.2.2.1 Ảnh hưởng nguy hiểm

rnrn

a) Sức điện động cảm ứng

rnrn

– Khái niệm: Sức điện động cảm ứng là sứcrnđiện động xuất hiện trên cáp thông tin do cảm ứng trong trường hợp đường dâyrnđiện lực xảy ra sự cố ngắn mạch 1 pha, có thể gây ảnh hưởng nguy hiểm đối vớirnsức khoẻ con người và hoạt động của thiết bị thông tin.

rnrn

– Mức ảnh hưởng cho phép: Sức điện động cảmrnứng trên cáp thông tin, xuất hiện khi trên đường dây điện lực có sự cố (xét đếnrnsự an toàn cho cả con người và thiết bị) không được lớn hơn:

rnrn

+ 430 V đối với các đường dây điện lực nóirnchung;

rnrn

+ 650 V đối với các đường dây điện lực có độrnổn định cao.

rnrn

– Phương pháp tính toán: Phương pháp tínhrntoán sức điện động dọc cảm ứng trên cáp thông tin do đường dây điện lực có sựrncố gây ra được trình bày trong mục C.1, Phụ lục C.

rnrn

b) Điện áp nguy hiểm cảm ứng thường xuyên

rnrn

– Khái niệm: Điện áp nguy hiểm cảm ứng thườngrnxuyên là điện áp cảm ứng xuất hiện trên cáp thông tin trong trường hợp đườngrndây điện lực hoạt động bình thường, có thể gây ảnh hưởng nguy hiểm đối với sứcrnkhoẻ con người và hoạt động của thiết bị thông tin.

rnrn

– Mức ảnh hưởng cho phép: Điện áp nguy hiểmrncảm ứng thường xuyên do đường dây điện lực gây ra trên cáp thông tin không đượcrnlớn hơn:

rnrn

+ 60 V với thời gian ảnh hưởng nhỏ hơn 2h;

rnrn

+ 150 V với thời gian ảnh hưởng lớn hơn 2h.

rnrn

– Phương pháp tính toán: Điện áp nguy hiểm cảmrnứng thường xuyên được tính theo công thức sau đây:

rnrn

rnrn

Trong đó:

rnrn

U_d là điện áp đường dây điện lựcrn(V);

rnrn

b là chiều cao trung bình của dây điện lựcrn(m);

rnrn

c là chiều cao trung bình của dây thông tinrn(m);

rnrn

n là số đoạn đi gần tính toán;

rnrn

a_tdk – khoảng cách tương đương củarnđường dây điện lực và cáp thông tin trong đoạn đi gần thứ k (a_max, a_minrnlà khoảng cách ngang lớn nhất và nhỏ nhất trong mỗi đoạn đi gần tính toán):

rnrn

nếu a_maxrn≤ 3.a_min và

rnrn

nếu 3.a_minrn< a_max ≤ 5.a_min

rnrn

c) Cường độ điện trường

rnrn

– Khái niệm: Cường độ điện trường là đạirnlượng biểu thị sự biến thiên của thế do trường điện gây ra trên một đơn vịrnchiều dài, đơn vị là V/m, kV/m.

rnrn

– Mức ảnh hưởng cho phép:

rnrn

+ Cường độ điện trường cho phép tại khu vựcrnlàm việc không được vượt quá 5 kV/m.

rnrn

+ Không được làm việc tại khu vực có cường độrnđiện trường lớn hơn 25 kV/m.

rnrn

+ Khi làm việc trong khu vực có cường độ điệnrntrường trong khoảng 5-25 kV/m thì phải trang bị an toàn và không được làm việcrntrong thời gian lâu quá.

rnrn

 (h)

rnrn

Trong đó, E là cường độ điện trường tại nơirnlàm việc (kV/m).

rnrn

+ Nếu làm việc ở nhiều nơi có cường độ điệnrntrường khác nhau thì thời gian làm việc tương đương không được vượt quá 8h/ngàyrnđêm. Thời gian làm việc tương đương được tính như sau:

rnrn

 (h)

rnrn

Trong đó, t_Ei là thời gian làmrnviệc thực tế ở những nơi có cường độ điện trường E₁, E₂…rnvà T_Ei là thời làm việc cho phép ở những nơi có cường độ điện trườngrnE₁, E₂…

rnrn

– Phương pháp tính toán: Phương pháp tínhrntoán cường độ điện trường được trình bày trong mục C.3, Phụ lục C.

rnrn

4.2.2.2 Ảnh hưởng nhiễu quy đổi (nhiễu tạp âmrnkế)

rnrn

– Khái niệm: Điện áp nhiễu quy đổi (nhiễu tạprnâm kế) là điện áp nhiễu xuất hiện trên mạch dây thông tin, được quy về tần sốrn800 Hz do xét đến hệ số tác dụng âm thanh của các tần số cơ bản và các sóngrnhài, có thể gây trở ngại đối với sự hoạt động bình thường của thiết bị thôngrntin.

rnrn

– Mức ảnh hưởng cho phép: Điện áp nhiễu quyrnđổi (nhiễu tạp âm kế) tại máy thuê bao (ở cuối cáp thông tin) không được vượtrnquá 1,0 mV.

rnrn

– Phương pháp tính toán: Phương pháp tínhrntoán điện áp nhiễu quy đổi (nhiễu tạp âm kế) được trình bày trong mục C.2, Phụrnlục C.

rnrn

4.2.2.3 Ảnh hưởng tăng điện thế đất

rnrn

– Khái niệm: Tăng điện thế đất là sự tăng vềrnđiện thế của một hệ thống tiếp đất so với vùng đất xung quanh nó. Hiện tượngrntăng điện thế đất thường xảy ra do các sự cố trong trạm cao áp (hoặc cột caornáp) hoặc do sét làm phát sinh một dòng điện lớn chảy vào hệ thống tiếp đất.

rnrn

– Mức ảnh hưởng cho phép: Tăng điện thế đấtrntrong khu vực lắp đặt cáp thông tin không được vượt quá 430 V.

rnrn

– Phương pháp tính toán và phương pháp đo:rnPhương pháp tính toán và phương pháp đo tăng điện thế đất được trình bày trongrnPhụ lục A và Phụ lục B.

rnrn

4.3 Biện pháp bảo vệ

rnrn

4.3.1 Nguyên tắc chung về bảo vệ cáp thông tinrnkhỏi ảnh hưởng của đường dây điện lực

rnrn

a) Đảm bảo các khoảng cách tối thiểu như quyrnđịnh trong mục 4.1.

rnrn

b) Thiết lập và duy trì tính liên tục của cácrnthành phần kim loại (lớp che chắn, dây treo cáp) tại các mối nối và tại các tủrncáp, hộp cáp dọc theo tuyến cáp.

rnrn

c) Điện trở tiếp đất cho cáp và việc thựcrnhiện đấu nối, tiếp đất phải theo đúng quy định trong Tiêu chuẩn Ngành TCN 68 -rn141: 1999 “Tiếp đất cho các công trình viễn thông – Yêu cầu kỹ thuật”.

rnrn

d) Áp dụng các biện pháp bảo vệ thích hợp nếurnkết quả tính toán cho thấy không thỏa mãn các yêu cầu trong mục 4.2.

rnrn

4.3.2 Các biện pháp bảo vệ

rnrn

Các biện pháp khả thi để áp dụng cho phía viễnrnthông nhằm tránh hoặc giảm nhiễu hoặc các ảnh hưởng nguy hiểm đối với hệ thốngrnthông tin do đường dây điện lực gây ra được trình bày trong Phụ lục D.

rnrn

Một số biện pháp có thể được áp dụng trướcrnkhi xây dựng tuyến cáp (ví dụ, chọn tuyến thích hợp cho cáp thông tin, sử dụng cácrnloại cáp đặc biệt hoặc sử dụng các phương tiện truyền dẫn khác không bị nhiễu).rnMột số biện pháp khác là những biện pháp xử lý bổ sung để làm giảm ảnh hưởngrn(ví dụ, sử dụng thiết bị bảo vệ).

rnrn

Việc lựa chọn biện pháp bảo vệ phải phụ thuộcrnvào từng hoàn cảnh cụ thể, các điều kiện kỹ thuật và các điều kiện kinh tế…

rnrn

5. Yêu cầu về khoảngrncách phòng chống ảnh hưởng nguy hiểm của đường dây điện lực đối với các trạmrnthu phát vô tuyến

rnrn

5.1 Khoảng cách từ đường dây điện lực đến ăngrnten các trạm phát vô tuyến không nhỏ hơn các trị số quy định trong bảng 5

rnrn

Bảng 5: Khoảng cáchrncho phép gần nhất từ đường dây điện lực đến ăng ten các trạm phát vô tuyến

rnrn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rnrn

5.2 Khoảng cách từ đường dây điện lực đến ăngrnten của các trạm thu vô tuyến không nhỏ hơn các trị số quy định trong bảng 6

rnrn

Bảng 6. Khoảng cáchrncho phép gần nhất từ đường dây điện lực tến ăng ten các trạm thu vô tuyến

rnrn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rn

rnrn

5.3 Cột và dây của đường siêu cao áp

rnrn

Không được gây che chắn việc truyền sóng virnba. Trong trường hợp xây dựng cột và dây của đường dây siêu cao áp trong khoảngrngiữa hai trạm vi ba liên tiếp vi phạm miền bán kính Fresnel thứ nhất của đườngrntruyền vi ba thì cần có sự thỏa thuận giữa các bên liên quan.

rnrn

rnrn

PHỤrnLỤC A

rnrn

(Quy định)

rnrn

PHƯƠNGrnPHÁP TÍNH TOÁN TĂNG ĐIỆN THẾ ĐẤT TẠI CÔNG TRÌNH NGẦM GẦN TRẠM BIẾN THẾ ĐIỆN CÓrnSỰ CỐ

rnrn

A.1. Tính toán điện cực bán cầu tương đươngrncủa tổ tiếp đất

rnrn

Bất kỳ một tổ tiếp đất gồm n điện cực nàorncũng có thể quy về thành 1 điện cực bán cầu tương đương (lúc này tổ tiếp đấtrnđược coi như 1 điện cực hình bán cầu) có bán kính r (xem hình A.1). Mọi điểmrntrong khu vực điện cực bán cầu tương đương này có điện trở và điện thế bằngrnnhau.

rnrn

Nếu tổ tiếp đất có điện trở tiếp đất là Rrn(W), điện trở suất của khu vực tổ tiếp đất là r (Wm) thì bán kính của bán cầurntương đương được tính bằng công thức:

rnrn

rnrn

Hình A.1: Đhen cựcrnbán cầu tương tương của tổ thếp ttt

rnrn

A.2. Tính toán điện thế của điện cực bán cầurntương đương

rnrn

Khi điện trở tiếp đất của điện cực bán cầurntương đương là R, dòng điện ngắn mạch chảy vào điện cực bán cầu tương đương làrnI_e, theo định luật Ôm, điện thế của điện cực bán cầu tương đươngrnđược tính bằng công thức:

rnrn

E_r = I_e .R (V)

rnrn

Trong đó, E_r là trị số tăng điện thếrnđất của điện cực bán cầu tương đương.

rnrn

Như vậy, điện trở tiếp đất của trạm biến thế điệnrncó trị số là R, dòng điện ngắn mạch chảy vào tổ tiếp đất có trị số Ie thì trịrnsố tăng điện thế đất của tổ tiếp đất trạm biến thế điện là E_r.

rnrn

Khu vực có điện thế đất E_r là hìnhrncầu có tâm là tâm của tổ tiếp đất của trạm biến thế và bán kính là r.

rnrn

A.3. Tính toán tăng điện thế đất của điểm nằmrnngoài điện cực bán cầu tương đương

rnrn

Điện thế đất của điểm A, cách tâm của tổ tiếprnđất trạm biến thế điện một khoảng x (x > r) do tăng điện thế đất của tổ tiếprnđất trạm biến thế điện gây ra được tính bằng công thức sau:

rnrn

rnrn

rnrn

rnrn

Trong đó: E_A là điện thế đất tạirnđiểm A cách tâm của tổ tiếp đất trạm biến thế điện một khoảng là x (x > r).

rnrn

rnrn

PHỤrnLỤC B

rnrn

(Tham khảo)

rnrn

PHƯƠNGrnPHÁP ĐO TĂNG ĐIỆN THẾ ĐẤT TẠI CÔNG TRÌNH NGẦM GẦN TRẠM BIẾN THẾ KHI CÓ SỰ CỐ

rnrn

B.1. Phương pháp phát dòng vào tổ tiếp đất

rnrn

Khái quát

rnrn

Để đo vùng nguy hiểm của tăng điện thế đấtrnđối với tiếp đất của trạm biến thế điện người ta có thể dùng phương pháp phóngrndòng điện vào tổ tiếp đất của trạm biến thế điện để đo giá trị tăng điện thế đấtrntrên tổ tiếp đất và bên ngoài tổ tiếp đất để xác định vùng nguy hiểm.

rnrn

Cách bố trí phép đo được trình bày trên hìnhrnB.1.

rnrn

rnrn

Hình B.1: Sơ đồ đorntăng điện thế đất của hệ thống tiếp đất trạm biến thế điện bằng phương pháprnphát dòng vào tổ tiếp đất

rnrn

* Máy phát: Dùng loại máy phát nhỏ có thểrnmang vác được, công suất máy khoảng 1 – 3 kVA. Máy sử dụng nguồn điện 220 V,rntần số 50 Hz. Điện áp đầu ra của máy phát là 50 V, tần số 48 Hz (khác với tầnrnsố của lưới điện).

rnrn

* Đất ở xa: Là đất dùng làm đất của máy phát,rnnó có chức năng khép kín mạch cho nguồn phát.

rnrn

* Đất chuẩn: Là điểm đất mà điện thế được coirnbằng 0 V, dùng để so sánh giá trị tăng điện thế với tổ tiếp đất cần đo thử.

rnrn

* Máy phân tích phổ dùng để phân tích biên độrnđiện áp tại một tần số đã chọn.

rnrn

Phương pháp đo

rnrn

Nối đầu ra của máy phát vào tổ tiếp đất cầnrnđo thử, một đầu nối với đất ở xa để khép kín mạch cho nguồn phát. Đưa nguồnrnđiện áp 50 V tần số 48 Hz vào tổ tiếp đất cần đo thử, thời gian phát dòng bằngrnthời gian cắt ngắn mạch của hệ thống điện cần đo thử (tuỳ theo loại mạng điệnrnmà thời gian cắt ngắn mạch của máy cắt khác nhau).

rnrn

Chọn điện áp nguồn phát là 50 V để đảm bảo anrntoàn cho người thực hiện đo thử trong quá trình thao tác. Tần số nguồn phát đặtrnở 48 Hz để phân biệt với điện áp trên hệ thống tiếp đất của trạm biến thế điệnrndo điện lưới gây ra.

rnrn

Để đảm bảo đất ở xa và đất chuẩn không nằmrntrong vùng ảnh hưởng của tổ tiếp đất đo thử, cần phải bố trí tiếp đất ở xa vàrnđất chuẩn cách tổ tiếp đất cần đo thử không nhỏ hơn 5 lần đường kính của tổ tiếprnđất cần đo thử. Nên bố trí đất ở xa và đất chuẩn ở 2 phía khác nhau (đối xứngrnvới nhau qua đất cần đo thử).

rnrn

Do đất chuẩn bố trí xa tổ tiếp đất cần đornthử, nên chọn đất chuẩn ở khu vực ẩm ướt hoặc ao đầm, nơi có điện trở suất củarnđất nhỏ.

rnrn

Khi máy phát phát dòng vào tổ tiếp đất cần đornthử, đo dòng phát của máy phát vào tổ tiếp đất. Máy phân tích phổ dùng để đornchờnh lệch điện thế (ở tần số 48 Hz) giữa tổ tiếp đất cần đo với đất chuẩn.

rnrn

Nếu dòng phát của máy phát vào tổ tiếp đất đornthử là Iinj, chờnh lệch điện áp giữa tổ tiếp đất đo thử và đất chuẩn ở tần sốrn48 Hz là EM, ta sẽ tính được giá trị tăng điện thế đất của tổ tiếp đất khi córndòng điện ngắn mạch If chảy vào tổ tiếp đất như sau:

rnrn

rnrn

Trong đó: E_P là giá trị tăng điện thếrnđất tại vị trí đặt đầu thử của máy phân tích phổ với cường độ dòng ngắn mạch làrnI_f.

rnrn

Dịch chuyển đầu thử đến các vị trí khác nhaurnvà tiến hành đo tiếp sẽ xác định được tăng điện thế đất tại các vị trí đó.

rnrn

B.2. Phương pháp dùng máy đo điện trở tiếprnđất

rnrn

Khái quát

rnrn

Phương pháp dùng máy đo điện trở tiếp đất đểrnxác định giá trị tăng điện thế đất của tổ tiếp đất được mô tả trong hình B.2rndưới đây:

rnrn

– Điện cực dòng C1 nối vào tổ tiếp đất cần đornthử;

rnrn

– Điện cực dòng C2 nối vào đất ở xa;

rnrn

– Điện cực áp P1 nối vào tổ tiếp đất cần đornthử;

rnrn

– Điện cực áp P2 nối vào đất chuẩn.

rnrn

rnrn

Hình B.2: Sơ tồ bốrntrí to tăng điện thế ttt bằng máy to điện trà thếp ttt

rnrn

Phương pháp đo

rnrn

Tần số phát của máy đo điện trở tiếp đất đượcrnđặt tại 128 Hz, tiến hành đo như bố trí trên hình B.2 sẽ nhận được giá trị điệnrntrở tiếp đất của tổ tiếp đất là R. Nếu dòng ngắn mạch của hệ thống điện lựcrnchảy vào tổ tiếp đất có biên độ là If, theo công thức tính ở trên ta xác địnhrnđược trị số tăng điện thế đất của tổ tiếp đất như sau:

rnrn

E_r = I_f .R

rnrn

Trong đó E_r là trị số tăng điện thếrnđất của tổ tiếp đất khi có dòng ngắn mạch I_f chảy vào.

rnrn

Để xác định điện thế đất tại các điểm khácrnnhau bên ngoài vùng ảnh hưởng của tổ tiếp đất, tiến hành đo điện trở suất củarnđất tại khu vực sẽ xác định được trị số tăng điện thế đất tại các điểm khácrnnhau gần tổ tiếp đất trạm biến thế điện.

rnrn

rnrn

PHỤrnLỤC C

rnrn

(Quy định)

rnrn

PHƯƠNGrnPHÁP TÍNH TOÁN SỨC ĐIỆN ĐỘNG DỌC CẢM ỨNG, ĐIỆN ÁP NHIỄU TẠP ÂM QUY ĐỔI VÀ CƯỜNGrnĐỘ ĐIỆN TRƯỜNG DO ẢNH HƯỞNG CỦA ĐƯỜNG DÂY ĐIỆN LỰC

rnrn

C.1. Tính toán sức điện động dọc cảm ứng trênrncáp thông tin khi đường dây điện lực xảy ra sự cố ngắn mạch 1 pha

rnrn

Sức điện động cảm ứng trên cáp thông tin dornđường dây điện lực 3 pha trung tính nối đất lúc co 1 pha chập đất gây ra được tínhrntheo công thức 7.1 trang 28 của Quy phạm Việt Nam QPVN 12 – 78:

rnrn

rnrn

Trong đó:

rnrn

I_nm: dòng điện ngắn mạch của đườngrndây điện lực, A. Dòng ngắn mạch này được tính theo sơ đồ dòng ngắn mạch 1 pha. Theornquy định trong Điều 7.1.1, trang 27 QPVN 12 – 78, dòng ngắn mạch tính toán lấyrnbằng 70% trị số hiệu dụng dòng điện ngắn mạch lúc ban đầu của đường dây điệnrnlực;

rnrn

w = 2πf: tần số góc củarndòng điện công nghiệp (f = 50 Hz), rad/s:

rnrn

M_(1-A)k: mô đun của hệ số hỗ cảm giữarndây điện lực và dây thông tin trong đoạn đi gần thứ k, ở tần số 50 Hz và đượcrnxác định bằng toán đồ trong hình P.3.1 trang 73, H/km (Phụ lục III, QPVN 12 -rn78):

rnrn

S_ttk: hệ số che chắn tổng hợp đốirnvới ảnh hưởng cảm ứng từ của vật  che chắn trong đoạn đi gần thứ k, S_ttkrnđược tính theo công thức P5.1 trang 86 (Phụ lục V, QPVN 12 – 78):

rnrn

S_ttk = S_c.S_r.S_t

rnrn

Với:

rnrn

S_c – hệ số che chắn của vỏ cáp:

rnrn

S_r – hệ số che chắn của đường ray,rntrong tính toán lấy S_r = 1 (bảng P.5.1, trang 103 QPVN 12 – 78):

rnrn

S_t – hệ số che chắn của dây chốngrnsét, trong tính toán lấy S_t = 0,7 (bảng P.5.1, trang 103 QPVN 12 -rn78).

rnrn

l_k: chiều dài đoạn đi gần tínhrntoán thứ k, km:

rnrn

n: số đoạn đi gần tính toán.

rnrn

C.2. Tính toán ảnh hưởng nhiễu tạp âm quy đổirntrên cáp thông tin do ảnh hưởng của đường dây điện lực vận hành bình thường đirngần

rnrn

Điện áp nhiễu trên mạch điện thoại 2 dây dornđường dây điện lực 3 pha đối xứng trung tính nối đất vận hành bình thường gâyrnra được tính theo công thức 12.14, trang 47 QPVN 12 – 78:

rnrn

rnrn

Trong đó:

rnrn

a) U_Tpd là điện áp nhiễu do ảnhrnhưởng của điện áp pha gây nên, đước tính theo công thức 12.15, trang 47 củarnQPVN 12 – 78:

rnrn

rnrn

Với:

rnrn

U_d là điệp áp dây của đường dâyrnđiện lực;

rnrn

η₈₀₀ là hệ số nhạy đốirnvới nhiễu của mạch điện thoại hai dây tính với tần số 800 Hz. Trong tính toán,rnhệ số nhạy nhiễu đối với cáp là là 0,0013; đối với dây lưỡng kim là 0,002; đốirnvới dây sắt là 0,005 (bảng 9.2, trang 36 của QPVN 12 – 78):

rnrn

S_tdk là hệ số che chắn tổng hợp đốirnvới ảnh hưởng điện của các vật che chắn trong đoạn đi gần thứ k. Theo công thứcrn12.33, trang 54 QPVN 12 – 78: S_tdk = p_k.q_k.rnTrong tính toán lấy p_k = 0,7 và q_k = 1,0 (quy định tại Điềurn7.6, trang 30 của QPVN 12 – 78):

rnrn

F_u là hệ số hình sóng điện thoạirncủa điệp áp trên đường dây điện lực, theo quy định trong Điều 9.2, trang 35rnQPVN 12 – 78: đối với đường dây siêu cao áp, cung cấp điện hỗn hợp bằng 0,6%:

rnrn

Z_T là trở kháng của máy điệnrnthoại, theo hướng dẫn trong Phụ lục VI, trang 105, QPVN 12 – 78 lấy là 600 Ω:

rnrn

l_k là chiều dài đoạn đi gần thứ k,rnkm:

rnrn

λ là hệ số hiệu chỉnhrnxét đến sự ghim bớt điện áp nhiệu do chiều dài cáp thông tin dài hơn đoạn đirngần gây nên, tính bằng công thức 12.10, trang 46, QPVN 12 – 78:

rnrn

rnrn

Trong công thức này, l’_A và l”_Arnlà đoạn cáp thông tin không đi gần đường dây điện lực ở phía trước và sau củarnđoạn đi gần, km; m_g, m₁ và m₂ là số dây thôngrntin có nối đất trong đoạn đi gần và trong đoạn không đi gần ở phía trước vàrnphía sau.

rnrn

Hệ số ghép điện giữa đường dây điện lực 3 pharnvận hành bình thường với mạch thông tin 1 dây (C_(123-A)k) đối vớirntrường hợp ba dây pha bố trí trong mặt phẳng ngang, được tính theo công thứcrnP.3.17, trang 78, QPVN 12 – 78 như sau:

rnrn

rnrn

a_tdk – khoảng cách tương đương củarnđường dây điện lực và cáp thông tin trong đoạn đi gần thứ k, được tính theorncông thức 2.9 và 2.10, trang 9 của QPVN 12 – 78 (a_max, a_minrnlà khoảng cách ngang lớn nhất và nhỏ nhất trong mỗi đoạn tính toán):

rnrn

nếu a_maxrn≤ 3.a_min và

rnrn

nếu 3.a_minrn< a_max ≤ 5.a_min

rnrn

b – chiều cao trung bình mắc đường dây điệnrnlực, trong tính toán lấy b = 20 m;

rnrn

c – chiều cao trung bình mắc cáp thông tin,rntrong tính toán lấy c = 5 m;

rnrn

δ – khoảng cách trungrnbình giữa các dây điện lực, được tính theo công thức trang 76, QPVN 12 – 78;

rnrn

m – số dây có nối đất trên cáp thông tin.

rnrn

b) U_Tot và U_Tpt là điệnrnáp nhiễu do ảnh hưởng từ của dòng thứ tự không tạp âm kế và dòng pha tạp âm kế,rnđược tính theo công thức 2.16 và 2.17, trang 48 của QPVN 12 – 78 như sau:

rnrn

rnrn

rnrn

với

rnrn

K_1o và K_1p – hệ số hiệurnchỉnh đối với ảnh hưởng nhiễu từ của dòng thứ tự không và của dòng pha (khôngrnxét khoảng cách giữa hai đường dây). Đối với đường dây điện lực có tải hỗn hợp K_1orn= 0,6 và K_1p = 0,85 (bảng 12.1, trang 48, QPVN 12 – 78);

rnrn

I_otak và I_ptak – dòng điệnrnthứ tự không và dòng pha tạp âm kế của đường dây điện lực.

rnrn

S_ttk = 0,7 (tương tự như mục C.1);

rnrn

Z_(1-A)800k và Z_(123-A)800krn– hệ số hỗ cảm cáp thông tin và đường dây điện lực, được xác định theo các côngrnthức P.3.6 và P.3.12, trang 76, 77 của QPVN 12 – 78 như sau:

rnrn

rnrn

rnrn

Với  vàrn

rnrn

ρ – điện trở suất củarnđất:

rnrn

r – hệ số phân bố điệp áp nhiễu ở hai đầu cáprnthông tin, tính bằng các công thức 12.18 và 12.19, trang 49, QPVN 12 – 78 nhưrnsau:

rnrn

Đối với đầu bên trái mạch thông tin:

rnrn

Đối với đầu bên phải mạch thông tin:

rnrn

Với l_g là tổng chiều dài của cácrnđoạn đi gần giữa hai đường dây và l_A là chiều dài mạch dây thôngrntin, km

rnrn

C.3. Tính toán cường độ điện trường của đườngrndây siêu cao áp có các dây pha bố trí theo mặt phẳng ngang

rnrn

Trên hình C.1 biểu diễn mặt cắt dọc của đườngrndây siêu cao áp đặt trên mặt đất và ảnh của các dây. Trong đó:

rnrn

P(x,y) là điểm cần xét điện thế và cường độrntrường;

rnrn

b₁, b₂, b₃rnlà chiều cao mắc dây;

rnrn

s là khoảng cách giữa các pha trên mặt đất;

rnrn

a_1p, a_2p, a_3p,rna’_1p, a’_2p, a’_3p là khoảng cách từ các dây vàrnảnh của các dây đến điểm P(x,y).

rnrn

Vùng I tương ứng với các điểm P(x,y) trên mặtrnđất giữa pha biên và pha giữa.

rnrn

Vùng II tương ứng với các điểm P(x,y) ở phíarnngoài hình chiếu của pha biên.

rnrn

Điện thế của trường điện ở điểm bất kỳ P(x,y)rnbằng tổng điện thế tạo ra bởi mỗi dây riêng biệt của đường dây điện lực, córnnghĩa là:

rnrn

U_p(x,y) = U_1p + U_2prn+ U_3p

rnrn

rnrn

Hình C.1: Mặt cắt dọcrncủa đường dây siêu cao áp

rnrn

Từ lý thuyết ảnh hưởng điện của đường dâyrnđiện lực sang cáp thông tin ta biết rằng, điện thế cảm ứng trên dây thông tinrncách đất, mắc song song với đường dây điện lực 3 pha được xác định bằng phươngrntrình:

rnrn

rnrn

Công thức này được dùng để xác định điện thếrnở điểm P(x,y) trong không gian có đặt dây thông tin cách đất.

rnrn

Trong đó:

rnrn

U_ph là điện áp pha của đường dâyrnđiện lực 3 pha;

rnrn

U₀ là điệp áp sót của hệ thốngrnđiện lực 3 pha;

rnrn

α_p1, α_p2, α_p3, α₁₁, α₁₂ là các hệ số điệnrnthế.

rnrn

Giả thiết U₀ = 0, giá trị mô đunrnphức của cường độ trường điện dưới các dây và cạnh dây điện lực ở điểm P(x,y) córnthể được xác định như sau:

rnrn

rnrn

Trong đó:  là các đạo hàm riêngrncủa biểu thức điện thế tại P(x,y).

rnrn

Biểu thức điện thế ở P(x,y) và các đạo hàmrnriêng của nó ở các vùng I và II (tương đương dưới các dây và cạnh dây điện lực)rnkhi các dây điện lực bố trí trong mặt phẳng ngang (có nghĩa là b = b1 = b2 =rnb3) có dạng sau:

rnrn

– Đối với vùng I (hình C.1a):

rnrn

rnrn

rnrn

– Đối với vùng II (hình C.1b):

rnrn

rnrn

Khi xác định cường độ điện trường ở độ caornnào đó trên bề mặt đất ta có thể biểu diễn cường độ trường điện như 1 hàm củarnkhoảng cách x.

rnrn

rnrn

PHỤrnLỤC D

rnrn

(Tham khảo)

rnrn

CÁCrnBIỆN PHÁP BẢO VỆ PHÒNG CHỐNG ẢNH HƯỞNG CỦA ĐƯỜNG DÂY ĐIỆN LỰC SANG CÁP THÔNGrnTIN

rnrn

D.1. Tăng khoảng cách giữa cáp thông tin vàrnđường dây điện lực

rnrn

Khi thiết kế một tuyến cáp thông tin mới, cầnrnphải chọn tuyến di cách càng xa các đường dây điện lực càng tốt.

rnrn

Đối với khu vực có điện trở suất của đất thấprn(dưới 50 Ωm), nếu đạt khoảng cách 500 m ở khu vực thành thị (2000 m ở khu vựcrnnông thôn) thì không cần tính toán nhiễu hay điện áp nguy hiểm, cũng như khôngrncần xem xét các biện pháp bảo vệ.

rnrn

Việc xác định chính xác khoảng cách tối thiểurngiữa cáp thông tin và đường dây điện lực phụ thuộc vào cường độ của dòng điệnrncảm ứng và điện trở suất của đất tại khu vực đó.

rnrn

Tuy nhiên, vì các lý do địa lý và kinh tế nênrntrong thực tế ta không thể tách biệt hẳn được cáp thông tin khỏi các ảnh hưởngrncủa các đường dây điện lực. Khi đó, phải sử dụng các biện pháp bảo vệ dưới đây.

rnrn

D.2. Thay thế các đoạn cáp thông tin bằng cáprncó che chắn tốt hơn

rnrn

Để bảo vệ cáp thông tin khỏi bị nhiễu do hiệnrntượng ghép cảm ứng từ đường dây điện lực, có thể sử dụng các loại cáp có cấurntrúc che chắn đặc biệt, có hệ số che chắn tốt hơn.

rnrn

Các loại cáp có hệ số che chắn tốt hơn thườngrnlà cáp có vỏ polyethylene và nhôm có thêm các dây đồng hoặc nhôm hoặc sử dụngrncó một lớp vỏ bằng thép.

rnrn

Đối với các kim loại, lớp che chắn phải đượcrnnối liên tục trên toàn bộ chiều dài của cáp. Để hệ số che chắn phát huy hếtrnhiệu quả, vỏ cáp và lớp che chắn phải được nối đất ở ít nhất 2 đầu của cáp vớirnhệ thống tiếp đất có điện trở tiếp đất thấp (theo TCN 68 – 141 : 1999).

rnrn

Trong trường hợp vỏ cáp cách ly với đất, tổngrntrở của các hệ thống tiếp đất phải nhỏ hơn điện trở của vỏ tuyến cáp (thườngrnkhoản vài Ω). Phía tổng đài thường dễ đạt được giá trị điện trở nhỏ này, nhưngrnphía nhà thuê bao hoặc các điểm khác của đường dây thuê bao (ví dụ, hộp cáp hayrntủ cáp) thì lại khó đạt. Cáp có hệ số che chắn tốt cũng có thể được sử dụng đểrnbảo vệ các điểm nối hoặc đường cáp chính. Với dây thuê bao, các loại cáp nàyrnchỉ hiệu quả nếu điện trở tiếp đất của nhà thuê bao thấp.

rnrn

Cáp có hệ số che chắn tốt hơn  có thể dùng đểrnbảo vệ chống lại các điện  áp cảm ứng trong thời gian ngắn đồng thời cũng córntác dụng trong một thời gian dài.

rnrn

D.3. Sử dụng cáp quang

rnrn

Với các tuyến thông tin ngắn không cần trạmrnlặp trung gian, có thể sử dụng cáp quang hoàn toàn không có thành phần kimrnloại. Loại cáp này sẽ có hiệu quả bảo vệ rất cao trong nhiều trường hợp phứcrntạp như đi gần các trạm điện có lượng tăng điện thế đất lớn hoặc các trạm vôrntuyến hay bị sét đánh.

rnrn

Với cáp quang có các thành phần kim loại, córnthể bị thiệt hại khi bị sét đánh trực tiếp hay gần với cáp. Do đó nên đặt cácrntuyến cáp quang xa các cấu trúc kim loại hoặc cáp thông thường bởi vì chúngrnthường dễ bị sét đánh hoặc các ảnh hưởng điện khác; hoặc an toàn nhất là sửrndụng cáp quang có che chắn tốt.

rnrn

D.4. Sử dụng dây che chắn

rnrn

Các dây che chắn là các dây dẫn được nối đấtrnchạy song song với cáp thông tin.

rnrn

Ngoài ra, có thể sử dụng các cấu trúc sau đâyrnđể thực hiện chức năng của các dây che chắn:

rnrn

– Vỏ kim loại của cáp thông tin và cáp điệnrnlực;

rnrn

– Dây nối đất của cáp thông tin;

rnrn

– Dây nối đất của đường điện cao áp;

rnrn

– Hàng rào, đường ray xe lửa;

rnrn

– Ống nước;

rnrn

– Các cấu trúc kim loại khác có độ cao thíchrnhợp.

rnrn

D.5. Sử dụng các thiết bi bảo vệ

rnrn

D.5.1 Sử dụng các thiết bị bảo vệ chống quárnáp

rnrn

Để bảo vệ cáp và các thiết bị thông tin chốngrnlại các điện áp cảm ứng do các sự cố trên đường dây điện lực và sự phóng điện khírnquyển (sét), có thể sử dụng các bộ bảo vệ chống quá áp.

rnrn

Thiết bị bảo vệ quá áp cần được nối đất, vìrnvậy phải có một hệ thống tiếp đất có điện trở tiếp đất thỏa mãn Tiêu chuẩn NgànhrnTCN 68 – 141: 1999 "Tiếp đất cho các công trình viễn thông – Yêu cầu kỹ thuật".

rnrn

Việc bảo vệ chỉ có hiệu quả khi thiết bị bảornvệ hoạt động tốt. Vì vậy, chúng cần kiểm tra địnn kỳ và thay thế ngay nếu hỏng.

rnrn

Thiết bị bảo vệ phải có điện áp ngưỡng thíchrnhợp với từng vị trí bảo vệ.

rnrn

Các phần tử của thiết bị bảo vệ cần được thiếtrnkế và lắp đặt sao cho khi hoạt động, nhiệt độ tăng thì không làm hỏng các thiếtrnbị hoặc gây nguy hiểm cho con người.

rnrn

a) Ống phóng điện có khí (Gas Discharge Tubern- GDT)

rnrn

– Ống phóng khí sử dụng trong thông tin thườngrncó điện áp hoạt động 1 chiều danh định là 250 hoặc 350 V. Chúng thường được lắprngiữa các dây thông tin với nhau hoặc giữa các dây và đất, hoặc với một ống 3rncực mắc giữa 1 đôi dây và đất.

rnrn

– Nếu ống phóng điện được sử dụng để giảm điệnrnáp xuất hiện trên cáp thông tin do cảm ứng từ đường dây điện lực thì chúng phảirnđược lắp ở tất cả các dây, tại 2 đầu của đoạn bị ảnh hưởng.

rnrn

– Để bảo vệ cáp ngầm khỏi ảnh hưởng của xung sét,rnống phóng điện được lắp tại các điểm cáp nối vào giá MDF ở tổng đài hay tại kếtrncuối thuê bao.

rnrn

– Để bảo vệ tổng đài, ống phóng điện được lắprnở phía đường dây của giá MDF, tại các dây phải chịu ảnh hưởng của đường dây điệnrnlực hoặc sét.

rnrn

– Để bảo vệ thiết bị đầu cuối thuê bao khỏi hiệnrntượng quá áp do cáp thông tin phải chịu ảnh hưởng từ đường dây điện lực hoặc sét,rnngười ta mắc ống phóng điện giữa các dây thông tin và đất.

rnrn

b) Các phần tử bán dẫn giới hạn điện áp

rnrn

– Để bảo vệ các thiết bị viễn thông, có thể phảirnsử dụng nhiều loại phần tử bảo vệ. Phần tử bảo vệ bán dẫn rất sẵn cho hầu hếtrncác loại thiết bị điện, điện tử.

rnrn

– Các phần tử bảo vệ bán dẫn thông dụng hiện nayrnbao gồm điện trở phụ thuộc điện áp (varistor), diode Zener, thyristor:

rnrn

+ Varistor có nhiều loại với điện áp giới hạnrntừ 10 V đến vài kV và dòng sét đến vài kA. Varistor không chỉ được dùng để bảornvệ cáp thông tin bị ảnh hưởng của đường dây điện lực mà còn dùng để bảo vệ chốngrnquá áp xảy ra ngay trong hệ thống nguồn điện. Varistor có điện dung tương đối caornnên không thích hợp cho các mạch thông tin tần số cao.

rnrn

+ Diode Zener thường được sử dụng trong cácrnmạch điện tử không phải chỉ làm nhiệm vụ bảo vệ. Chúng thường có nhiệm vụ giớirnhạn điện áp trong một dải nhất định. Các diode Zener co dải điện áp hoạt độngrntừ vài V đến hàng trăm V và khả năng chịu công suất xung đến vài kW. Chúng có thờirngian đáp ứng ngắn (10 ns đến 100 ns), thường được sử dụng làm bảo vệ thứ cấprntrong các mạch điện tử hoặc trong các thiết bị bảo vệ hỗn hợp.

rnrn

+ Thyristor chủ yếu được sử dụng trong các hệrnthống nguồn, có khả năng chịu được điện áp và dòng điện lớn. Các thyristor đượcrnthiết kế đặc biệt được dùng để bảo vệ chống quá áp cho cáp thông tin. Các đặc tínhrncủa thyristor tương đối giống ống phóng điện có khí.

rnrn

c) Việc lựa chọn các thiết bị bảo vệ chống quárnáp như ống phóng điện có khí và varistor phải đảm bảo tuân thủ các yêu cầu trongrnTCN 68 – 167: 1997. Trong đó, phải đặc biệt quan tâm đến các thông số:

rnrn

– Điện áp ngưỡng;

rnrn

– Thời gian đáp ứng;

rnrn

– Tuổi thọ xung…

rnrn

D.5.2 Các thiết bị chống quá dòng

rnrn

a) Dụng cụ chống quá dòng thông dụng là các điệnrntrở có hệ số nhiệt dương (PTC) hoặc cầu chì.

rnrn

b) Việc lựa chọn các thiết bị bảo vệ kiểu nàyrncũng phải đảm bảo tuân thủ các yêu cầu trong TCN 68 – 167: 1997 “Thiết bị chốngrnquá áp, quá dòng do ảnh hưởng của sét và đường dây tải điện – Yêu cầu kỹ thuật”.rnTrong đó, phải đặc biệt quan tâm các thông số sau:

rnrn

– Thời gian đáp ứng;

rnrn

– Dòng điện định mức;

rnrn

– Dòng chuyển tiếp;

rnrn

– Tuổi thọ xung…

rnrn

D.5.3 Các thiết bị bảo vệ hỗn hợp

rnrn

a) Các thiết bị bảo vệ hỗn hợp là các thiếtrnbị bảo vệ kết hợp các phần tử bảo vệ như phần tử chống quá áp, phần tử chống quárndòng, phần tử bán dẫn… để kết hợp được các ưu điểm của các phần tử này, giúp chornviệc bảo vệ được hiệu quả hơn. Các thiết bị bảo vệ hỗn hợp hiện nay rất thôngrndụng và khuyến nghị nên dùng loại này.

rnrn

Trong việc bảo vệ cáp thông tin khỏi ảnhrnhưởng của các đường dây điện lực và ảnh hưởng của sét, người ta thường dùng thiếtrnbị bảo vệ kết hợp các phần tử chống quá áp và chống quá dòng, lắp tại tất cả cácrndây ở 2 đầu của đoạn bị ảnh hưởng.

rnrn

Để bảo vệ tổng đài, các thiết bị bảo vệ kết hợprncũng được lắp ở phía đường dây của giá MDF, tại các dây phải chịu ảnh hưởng củarnđường dây điện lực hoặc sét. Thông thường, các thiết bị này thường đi kèm tổng đài.

rnrn

b) Việc lựa chọn các thiết bị bảo vệ hỗn hợp tuânrntheo các yêu cầu trong tiêu chuẩn TCN 68 – 174: 2006 “Quy phạm chống sét và tiếprnđất cho các công trình viễn thông” và TCN 68 – 167: 1997 “Thiết bị chống quárnáp, quá dòng do ảnh hưởng của sét và đường dây tải điện – Yêu cầu kỹ thuật”.rnTrong đó, phải đặc biệt quan tâm các thông số sau:

rnrn

– Điện áp đánh xuyên danh định một chiều;

rnrn

– Thời gian đáp ứng;

rnrn

– Suy hao xen vào;

rnrn

– Tuổi thọ xung…

rnrn

D.6. Các biện pháp để tránh ảnh hưởng củarnhiện tượng tăng điện thế đất

rnrn

Phương pháp cơ bản để tránh hiện tượng tăng điệnrnthế đất là tăng khoảng cách giữa cáp thông tin và cột, trạm biến áp của điệnrnlực (chính là các hệ thống tiếp đất điện lực).

rnrn

Trong trường hợp không tăng được khoảng cáchrnđến các hệ thống tiếp đất của điện lực thì phải sử dụng các biện pháp bảo vệ cáchrnđiện cho cáp (ví dụ, cho cáp vào trong ống nhựa).

rnrn

Nếu lượng tăng điện thế đất rất cao, vùng ảnhrnhưởng lớn thì nên dùng các biện pháp như sử dụng cáp quang hoặc thông tin vô tuyếnrnchuyển tiếp (vi ba).

rnrn

D.6.1 Cáp thông tin đi qua vùng bị ảnh hưởngrncủa hệ thống tiếp đất của trạm biến áp hoặc nhà máy điện

rnrn

– Không cần thực hiện các biện pháp bảo vệ đặcrnbiệt nếu duy trì được khoảng cách đủ lớn giữa cáp thông tin và hệ thống tiếp đấtrncủa điện lực (các giá trị quy định trong bảng 4).

rnrn

– Nếu không đảm bảo được khoảng cách đủ lớn,rnphải cách ly cáp thông tin khỏi vùng đất xung quanh hệ thống tiếp đất điện lực trênrnmột chiều dài đủ lớn (chẳng hạn, bằng cách cho cáp trong ống nhựa).

rnrn

– Có thể sử dụng dây che chắn để bảo vệ cáprnthông tin, nhưng lưu ý rằng không được nối dây che chắn vào hệ thống tiếp đấtrncủa các trạm điện lực này khi đi qua chúng.

rnrn

D.6.2 Cáp thông tin đi gần cột điện cao áp

rnrn

Trong trường hợp này, cũng sử dụng các biệnrnpháp như đối với cáp thông tin đi qua hệ thống tiếp đất của trạm biến áp.

rnrn

Do hệ thống tiếp đất của cột điện lực đượcrndùng dể dẫn dòng sét xuống đất, để tránh ảnh hưởng cho cáp thông tin, cần phảirnduy trì khoảng cách đủ lớn giữa cáp thông tin và các bộ pnận của hệ thống tiếp đấtrncủa cột. Đặc biệt chú ý để đảm bảo rằng các phần tử của hệ thống đất (thường córndạng các tia về nhiều hướng) quá gần với cáp thông tin.

rnrn

rnrn

TÀIrnLIỆU THAM KHẢO

rnrn

1. ITU Directives concerning the protection ofrntelecommunication lines against harmful effects from electric power andrnelectrified railway lines, Volume I ¸rnVolume IX, 1989.

rnrn

2. ITU-T Recommendation K.5, Joint use of polesrnfor electricity distribution and for telecommunications.

rnrn

3. ITU-T Recommendation K.6, Precautions atrncrossings.

rnrn

4. ITU-T Recommendation K.8, Separation in thernsoil between telecommunication cables and earthing system of power facilities,rn1993.

rnrn

5. ITU-T Recommendation K.9, Protection of telecommunicationrnstaff and plant against a large earth potential due to a neighbouring electricrntraction line.

rnrn

6. ITU-T Recommendation K.19, Joint use ofrntrenches and tinnels for telecommunication and power cable.

rnrn

7. ITU-T Recommendation K.26, Protection of telecommunicationrnlines against harmful effects from electric power and electrified railwayrnlines, 1993.

rnrn

8. ITU-T Recommendation L.11, Joint use ofrntinnels by pipelines and telecommunication cables, and the standardization ofrnunderground duct plans, 1993.

rnrn

9. ASIACIF S009:2001, Installation requirementsrnfor customer cabling.

rnrn

10. Specification for external plant work in urbanrndistribution areas – Telecom Australia, Telstra Corporation Ltd., 1997.

rnrn

11. Quy phạm Việt Nam 12 – 78, Quy phạm tạmrnthời về phòng chống ảnh hưởng của đường dây điện lực đối với cáp thông tinrntruyền thanh và tín hiệu đường sắt.

rnrn

12. TCN 68 – 141: 1999, Tiếp đất cho các côngrntrình viễn thông – Yêu cầu kỹ thuật.

rnrn

13. TCN 68 – 174: 1998, Quy phạm chống sét vàrntiếp đất cho các công trình viễn thông.

rnrn

14. Nghị định số 106/2005/NĐ-CP ngày 17 thángrn08 năm 2005 của Chính phủ Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điềurncủa Luật Điện lực về bảo vệ an toàn công trình lưới điện cao áp.

rnrn

15. Tiêu chuẩn Ngành 11 TCN 19: 1984 và 11rnTCN 21: 1984, Quy phạm trang thiết bị điện.

rnrn