Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam TCXDVN 329:2004 về bê tông và vữa xây dựng – phương pháp xác định pH do Bộ Xây dựng ban hành

TIÊU CHUẨN XÂY DỰNG VIỆT NAM

rnrn

TCXDVNrn329:2004

rnrn

Biên soạn lần 1

rnrn

BÊrnTÔNG VÀ VỮA XÂY DỰNG –PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH PH

rnrn

CONCRETE AND MORTAR -rnMETHOD FOR DETERMINATION OF PH

rnrn

HÀ NỘI – 2004

rnrn

Lời nói đầu

rnrn

Tiêu chuẩn xây dựng TCXDVN 329 : 2004 Bê tôngrnvà vữa xây dựng – Phương pháp xác định pH do Bộ Xây dựng ban hành theo quyếtrnđịnh số 29 / 2004 / QĐ-Bộ Xây dựng ngày 10 / 12 / 2004.

rnrn

1.Phạm vi áp dụng

rnrn

Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác địnhrnpH của bê tông và vữa xây dựng bằng máy đo pH.

rnrn

2. Tài liệu viện dẫn

rnrn

TCVN 6492 : 1999 Chất lượng nước – Xác địnhrnpH.

rnrn

TCVN 4851: 1989 Nước dùng để phân tích trongrnphòng thí nghiệm.

rnrn

TCXD VN 262: 2001 Bê tông nặng – Phương pháprnxác định hàm lượng clorua trong cốt liệu và bê tông.

rnrn

3. Nguyên tắc thử

rnrn

Tiến hành xác định pH của bê tông và vữarnthông qua đo hiệu điện thế của điện cực khi nhúng trong dung dịch mẫu bằng máyrnđo pH.

rnrn

4. Thiết bị và dụngrncụ thử

rnrn

4.1Máy đo pH

rnrn

4.1.1Đồng hồ đo pH: Với điện trở đầu vào lớnrnhơn 10¹² W, có bộ phận bù trừ nhiệt độ và điều chỉnh độ dốc theornmilivon trên đơn vị pH và độ chính xác đến 0,01 đơn vị pH.

rnrn

4.1.2Điện cực là hệ điện cực tổ hợp (điện cựcrnkép) gồm có:

rnrn

Điện cực chỉ thị: Là điện cực thủy tinh hayrncòn gọi là điện cực pH.

rnrn

Điện cực so sánh: Có thể sử dụng điện cựcrncalomen bão hòa hay điện cực Ag/AgCl.

rnrn

4.2Thiết bị và dụng cụ lấy mẫu

rnrn

4.2.1 Thiết bị lấy mẫu bê tông dạng cục:

rnrn

Máy khoan ống lấy lõi bê tông, đường kính mũirnkhoan từ 50 mm đến 150 mm.

rnrn

Máy cắt lấy mẫu bê tông cục.

rnrn

4.2.2 Thiết bị lấy mẫu bê tông, vữa dạng bột,rnvữa dạng cục :

rnrn

Máy khoan điện cầm tay, đường kính mũi khoanrntừ 10 mm đến 16 mm

rnrn

Búa, đục.

rnrn

rn

rn

rnrn

Thìa hoặc que gạt bằng thép không gỉ để lấyrnmẫu bê tông, vữa dạng bột từ lỗ khoan, giấy bóng kính để hứng mẫu khoan.

rnrn

Túi đựng mẫu bằng polyetylen.

rnrn

4.3 Thiết bị và dụng cụ gia công mẫu

rnrn

4.3.1.Búa, cối, chày đồng hoặc gang để đập vàrnnghiền bê tông, vữa dạng cục.

rnrn

4.3.2.Máy nghiền có khả năng nghiền bột mịnrnqua sàng 0,14mm.

rnrn

4.3.3.Sàng cỡ 0,14 mm hoặc 0,15 mm.

rnrn

4.3.4.Cân kỹ thuật có độ chính xác đến 0,01rng.

rnrn

4.3.5.ân phân tích có độ chính xác đến 0,001rng.

rnrn

4.3.6.Cốc hoặc bình đựng mẫu bằng thuỷ tinhrnbền kiềm hoặc bằng chất dẻo, dung tích tối thiểu 50 ml, đáy bằng, có nắp đậy.

rnrn

4.3.7.Cốc đong dung tích 100ml; 500ml.

rnrn

4.3.8.Bình định mức dung tích 1000ml.

rnrn

Giấy chỉ thị pH.

rnrn

Nhiệt kế có thang chia độ đến 0,5^oC.

rnrn

5. Hóa chất

rnrn

5.1.Nước cất.

rnrn

Nước dùng trong quá trình thử nghiệm là nướcrncất theo tiêu chuẩn TCVN 4851: 1989 đã được đun sôi để đuổi khí CO₂.

rnrn

5.2.Dung dịch đệm tiêu chuẩn

rnrn

Có thể sử dụng các dung dịch đệm tiêu chuẩnrnchế sẵn hoặc tự pha. Khi sử dụng sản phẩm chế sẵn, chú ý thời hạn sử dụng vàrncách bảo quản ghi sẵn trên bao bì.

rnrn

Hóa chất dùng để pha các dung dịch đệm tiêurnchuẩn có độ tinh khiết không thấp hơn "tinh khiết phân tích" (TKPT).

rnrn

CHÚ THÍCH:

rnrn

Giá trị pH của các dung dịch đệm tiêu chuẩnrntheo nhiệt độ và cách pha chế được trình bày chi tiết trong phụ lục A.

rnrn

6. Chuẩn bị mẫu thử

rnrn

6.1 Lấy mẫu

rnrn

6.1.1.Lấy mẫu bê tông

rnrn

Mẫu bê tông được lấy ở dạng cục và dạng bộtrntheo điều 6.2.1, tiêu chuẩn TCXD VN 262 : 2001.

rnrn

6.1.2.Lấy mẫu vữa

rnrn

Mẫu vữa được lấy ở dạng bột, hoặc cục.

rnrn

Dùng khoan điện cầm tay khoan từ 6 đến 10 mũirnxung quanh khu vực cần lấy mẫu, trong một vùng khoảng 0,15 m². Hứngrnlấy bột vữa rơi ra trong lúc khoan bằng giấy bóng kính. Khối lượng mẫu vữa cầnrnlấy không ít hơn 25 g.

rnrn

Có thể lấy mẫu bằng búa, đục ở dạng cục.

rnrn

Mẫu sau khi lấy cần được bảo quản trong túirnpolyetylen kín, tránh tiếp xúc với không khí và hơi ẩm trước khi tiến hành thírnnghiệm.

rnrn

6.2.Chuẩn bị mẫu

rnrn

6.2.1.Mẫu cục hoặc lõi khoan.

rnrn

Dùng búa hoặc chày đập nhỏ thành các hạt córnkích thước bé hơn , trộn đều, đập nhỏ đến các hạt có kích thước khoảng 5 mm,rnrút gọn theo phương pháp chia tư đến khi thu được khoảng 25 g mẫu.

rnrn

Nghiền nhỏ đến khi lọt hết qua sàng cỡ 0,14rnmm hoặc 0,15 mm thu được mẫu bột để tiến hành xác định pH.

rnrn

6.2.2.Mẫu lấy ở dạng bột

rnrn

Đem nghiền nhỏ 25 g mẫu đã lấy ở dạng bột chornđến khi lọt hết qua sàng cỡ 0,14 mm hoặc 0,15 mm thu được mẫu bột để tiến hànhrnxác định pH.

rnrn

CHÚ THÍCH:

rnrn

1. Mẫu thử ở dạng bột được bảo quản trong túirnpolyetylen kín cho đến khi thử. Nên thử ngay khi có thể để thu được kết quảrnchính xác nhất.

rnrn

2. Thời gian lưu mẫu không quá một tháng.

rnrn

7. Tiến hành thử

rnrn

7.1.Chuẩn bị mẫu đo

rnrn

7.1.1.Cân 5 g mẫu bột bê tông và vữa ( theornđiều 6.2.1 và 6.2.2), chính xác tới 0,01g vào cốc hoặc bình có nắp đậy đã đượcrnđã được rửa sạch và tráng bằng nước cất (chuẩn bị theo điều 4.3.6). Thêm vào 50rnml nước cất đã chuẩn bị theo điều 5.1.

rnrn

7.1.2.Khuấy hoặc lắc nhẹ bình đựng mẫu trongrnthời gian 5 phút để cho bột vữa và bê tông phân tán đều trong nước, đậy nắp đểrntránh tiếp xúc với không khí.

rnrn

7.1.3.Sau 30 phút lắc lại các bình mẫu mộtrnlần nữa.

rnrn

7.1.4.Để yên bình mẫu trong 24 h, thu đượcrnmẫu bê tông, vữa để xác định pH.

rnrn

7.2.Chuẩn máy

rnrn

7.2.1.Xác định pH sơ bộ của dung dịch mẫu bêrntông bằng giấy chỉ thị, ghi lại giá trị pH đã đo.

rnrn

7.2.2.Tráng rửa điện cực và bình đựng dungrndịch đệm tiêu chuẩn bằng nước cất ít nhất ba lần. Thấm khô nước ở đầu điện cựcrnbằng giấy thấm hoặc khăn lau mềm. Bình đựng mẫu có thể sấy hoặc lau khô bằngrngiấy thấm.

rnrn

Chọn hai dung dịch đệm tiêu chuẩn có giá trịrnpH sao cho pH của dung dịch mẫu đo được ở mục 7.2.1 nằm trong khoảng pH của hairndung dịch đệm tiêu chuẩn.

rnrn

Chuẩn máy đo pH tại hai giá trị pH dung dịchrnđệm tiêu chuẩn đã chọn ở mục 7.2.3. Quy trình chuẩn máy theo hướng dẫn sử dụngrncủa nhà sản xuất.

rnrn

Kết quả của hai lần đo của một dung dịch đệmrnchuẩn chênh lệch không quá 0,02 đơn vị pH. Nếu vượt quá phải tiến hành chuẩnrnlại.

rnrn

CHÚ THÍCH :

rnrn

Không sử dụng lại các dung dịch đệm tiêurnchuẩn đã dùng.

rnrn

7.3.Tiến hành đo

rnrn

7.3.1. Tránh rửa, làm sạch điện cực như điềurn7.2.2 .

rnrn

7.3.2 Trước khi đo, lắc nhẹ bình đựng mẫu đãrnchuẩn bị ở điều 7.1, để yên 5 phút.

rnrn

7.3.3.Nhúng điện cực vào mẫu đo, lắc tròn vàrnnhẹ để cho dung dịch tiếp xúc hết với điện cực. Để yên điện cực cho đến khi giárntrị thu được ở máy đo không đổi. Ghi lại giá trị pH .

rnrn

CHÚ THÍCH:

rnrn

Khi nhúng điện cực vào mẫu đo, đầu điện cựcrnkhông được chạm vào lớp bê tông, vữa lắng ở đáy bình.

rnrn

7.3.4.Tiếp tục đo pH của dung dịch mẫu thứrnhai (mẫu song song). Kết quả giữa hai lần đo không chênh lệch quá 0,05 đơn vịrnpH. Nếu vượt phải tiến hành làm lại.

rnrn

CHÚ THÍCH:

rnrn

Khi rửa và lau điện cực, tránh cọ rửa mạnh córnthể ảnh hưởng tới độ phân cực của điện cực dẫn tới sai số của phép đo.

rnrn

Bảo quản điện cực và máy đo pH theo hướng dẫnrncủa nhà sản xuất.

rnrn

8. Kết quả thử

rnrn

Giá trị pH của bê tông, vữa được tính bằngrntrung bình cộng kết quả đo của hai thí nghiệm tiến hành song song của cùng mộtrnmẫu, lấy chính xác tới 0,01 đơn vị pH.

rnrn

9. Báo cáo kết quả

rnrn

Trong báo cáo kết quả cần có những thông tinrnsau :

rnrn

Kí hiệu mẫu, ngày, tháng, năm lấy mẫu;

rnrn

Nơi lấy mẫu hoặc tên cấu kiện của công trìnhrnlấy mẫu;

rnrn

Tên đơn vị thử nghiệm;

rnrn

Ngày, tháng, năm thử nghiệm;

rnrn

Tiêu chuẩn thử nghiệm (số hiệu tiêu chuẩnrnnày);

rnrn

Nhiệt độ thực hiện thử nghiệm;

rnrn

Giá trị pH của mẫu đo theo điều 8.

rnrn

Phụrnlục A

rnrn

(rnTham khảo)

rnrn

Các dung dịch đệm tiêu chuẩn

rnrn

A.1 Giá trị pH của các dung dịch đệm tiêurnchuẩn theo nhiệt độ

rnrn

Bảng A.1 : Giá trị pH của các dung dịch đệmrntiêu chuẩn theo nhiệt độ

rnrn

rnrn

rnrn

-rnCác dung dịch đệm tiêu chuẩn trên phải được pha bằng nước không có chứa cacbonrnđioxit. Nước dùng trong quá trình pha chế phải là nước cất theo tiêu chuẩn TCVNrn4851:1989 đã được đun sôi để đuổi khí CO₂.

rnrn

-rnSử dụng hoá chất "TKPT" để pha dung dịch đệm tiêu chuẩn, cân phânrntích chính xác tới 0,001g

rnrn

A.2rnCách pha chế các dung dịch đệm tiêu chuẩn

rnrn

Dungrndịch C : Phtalat pH=rn4,00 ở 25 ^oC.

rnrn

Hoàrntan 10,21 g kali hydro phtalat đã sấy 2 giờ ở 120^oC vào nước cất ởrn25^oC ± 1^oC và pha loãng thành 1 lít trong bình định mức.

rnrn

Dung dịch D: Dinatri hidro photphat pH = 6,86 ở 25^o C.rn

rnrn

Hòa tan 3,55g dinatri hydrophotphatrn(đã sấy ở 120^oC trong 120 phút) và 3,39g kali dihidrophotphat vàornnước cất ở 25 ^oC ± 1^oC và pha loãng thành 1 lít trongrnbình định mức.

rnrn

Dung dịch E: Natri borax (Na₂B₄0₇.10rnH₂0) 0,01 M; pH = 9,18 ở 25^o C.

rnrn

Hòa tan 3,81g natri borax vào nước cất ở 25^rnoC ± 1^o C và pha loãng thành 1 lít trong bình định mức.

rnrn

Dung dịch F: Natri cacbonat (Na₂C0₃)rn0,025 M và natri hidrocacbonat (NaHC0₃) 0,025 M; pH = 10,01 ởrn25^o C.

rnrn

Hòa tan 2,64g natri cacbonat (đã sấy ở 250^ornC trong 90 phút) và 2,09g natrihidro cacbonat vào nước cất và pha loãngrnthành 1 lít trong bình định mức.

rnrn

Dung dịch I: Canxi hidroxyt (Ca(OH)₂);rnpH = 12,45 ở 25^oC.

rnrn

Chuẩn bị dung dịch quá bão hoà Ca(OH)₂rn(TKPT) trong lọ nhựa, lắc kỹ và lọc lấy phần dung dịch bằng phễu lọc.

rnrn

Bảo quản dung dịch đệm trong bình nhựa, đậyrnnút kín tránh tiếp xúc với CO₂ không khí. Nếu dung dịch bị vẩn đụcrnphải bỏ đi.

rnrn

CHÚ THÍCH: Cách pha chế dung dịch đệm thamrnkhảo TCVN 6492:1999 và ASTM D 1293-95.

rnrn

rnrn