Trong quá trình giải quyết tranh chấp đất đai, có nhiều trường hợp Tòa án cần trực tiếp kiểm tra hiện trạng nhà, đất hoặc tài sản đang tranh chấp để xác định chính xác các tình tiết của vụ án. Khi đó, việc xem xét, thẩm định tại chỗ trở thành một trong những biện pháp thu thập chứng cứ quan trọng, góp phần giúp Tòa án có căn cứ khách quan để giải quyết vụ việc.

Trên thực tế, đương sự hoàn toàn có quyền đề nghị Tòa án tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ nếu xét thấy việc này cần thiết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Vậy khi nào được yêu cầu xem xét thẩm định tại chỗ? Mẫu đơn được viết như thế nào? Hãy cùng Luật Online tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Nội dung bài viết
ToggleXem xét, thẩm định tại chỗ trong vụ án đất đai là gì?
Xem xét, thẩm định tại chỗ là một trong những biện pháp thu thập chứng cứ được Tòa án thực hiện trong quá trình giải quyết vụ án dân sự. Theo Điều 101 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, khi xét thấy cần thiết hoặc theo yêu cầu của đương sự, Tòa án có thể tiến hành xem xét trực tiếp đối tượng tranh chấp hoặc những tài sản có liên quan nhằm ghi nhận hiện trạng thực tế của vụ việc.
Đối với các tranh chấp đất đai, việc xem xét, thẩm định tại chỗ giúp Tòa án xác định chính xác vị trí, diện tích, ranh giới, hiện trạng sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất hoặc các yếu tố khác có liên quan. Đây là căn cứ quan trọng để đánh giá chứng cứ và đưa ra phán quyết khách quan, đúng quy định của pháp luật.
Trường hợp nào nên đề nghị xem xét thẩm định tại chỗ?
Đương sự có thể đề nghị Tòa án xem xét, thẩm định tại chỗ trong các trường hợp sau:
– Tranh chấp về ranh giới giữa các thửa đất.
– Tranh chấp quyền sử dụng đất.
– Tranh chấp lối đi chung.
– Tranh chấp nhà ở hoặc công trình xây dựng gắn liền với đất.
– Tranh chấp liên quan đến việc lấn chiếm đất.
– Tranh chấp cần xác định hiện trạng tài sản, diện tích, vị trí hoặc mốc giới thực tế.
– Khi tài liệu, bản đồ, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chưa phản ánh đúng thực trạng sử dụng đất.
– Khi giữa các chứng cứ có sự mâu thuẫn, cần kiểm tra trực tiếp tại hiện trường để làm rõ vụ án.
Ngoài ra, khi các tài liệu, bản đồ hoặc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chưa phản ánh đầy đủ thực trạng sử dụng đất hoặc giữa các chứng cứ có sự mâu thuẫn thì việc xem xét trực tiếp tại hiện trường sẽ giúp Tòa án có thêm cơ sở để giải quyết vụ án.
Ai có quyền yêu cầu Tòa án xem xét, thẩm định tại chỗ?
Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, đương sự có quyền đề nghị Tòa án thu thập chứng cứ nếu không thể tự mình thực hiện hoặc xét thấy việc thu thập chứng cứ là cần thiết cho quá trình giải quyết vụ án.
Do đó, nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan hoặc người đại diện hợp pháp của họ đều có thể làm đơn đề nghị xem xét, thẩm định tại chỗ. Ngoài yêu cầu của đương sự, trong trường hợp cần thiết, Tòa án cũng có thể chủ động quyết định tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ để làm rõ các tình tiết của vụ án.
Mẫu đơn đề nghị xem xét thẩm định tại chỗ vụ án đất đai mới nhất

Luật Online cập nhật mẫu đơn đề nghị xem xét thẩm định tại chỗ vụ án đất đai mới nhất: mau-don-xem-xet-tham-dinh.docx (1 download )
Hướng dẫn cách viết mẫu đơn đề nghị xem xét thẩm định tại chỗ
Để đơn được Tòa án xem xét, người làm đơn cần trình bày đầy đủ các nội dung theo đúng thực tế của vụ án.
– Tại phần “Kính gửi”, cần ghi đúng tên Tòa án đang thụ lý giải quyết vụ án đất đai. Nếu đã có thông báo thụ lý vụ án thì nên ghi rõ số thụ lý để Tòa án thuận tiện trong việc đối chiếu hồ sơ.
– Phần thông tin người làm đơn cần ghi đầy đủ họ và tên, năm sinh, địa chỉ liên hệ, số căn cước công dân hoặc giấy tờ tùy thân khác và tư cách tham gia tố tụng như nguyên đơn, bị đơn hoặc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
– Tiếp theo, người làm đơn cần trình bày khái quát nội dung vụ án và nêu rõ lý do đề nghị Tòa án tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ. Nội dung này cần làm rõ những vấn đề mà việc xem xét thực tế có thể chứng minh, chẳng hạn như xác định ranh giới đất, hiện trạng sử dụng đất, vị trí công trình xây dựng hoặc tình trạng tài sản đang tranh chấp.
– Đối với phần yêu cầu, cần nêu rõ đề nghị Tòa án tổ chức xem xét, thẩm định tại địa điểm cụ thể và ghi nhận hiện trạng để làm căn cứ giải quyết vụ án.
– Cuối đơn, người làm đơn ký, ghi rõ họ tên và có thể gửi kèm các tài liệu, hình ảnh hoặc sơ đồ hiện trạng (nếu có) để hỗ trợ việc xem xét của Tòa án.
Trình tự xem xét, thẩm định tại chỗ được thực hiện như thế nào?
Việc xem xét, thẩm định tại chỗ được thực hiện theo trình tự sau đây:
Bước 1: Tòa án ra quyết định xem xét, thẩm định tại chỗ
Sau khi nhận được yêu cầu của đương sự hoặc khi xét thấy cần thiết, Tòa án sẽ ban hành quyết định tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ. Đồng thời, Tòa án sẽ thông báo cho các đương sự biết về thời gian, địa điểm thực hiện để chuẩn bị tham gia đúng quy định.
Bước 2: Các bên chuẩn bị và có mặt theo thông báo của Tòa án
Khi nhận được thông báo, các đương sự cần có mặt đúng thời gian, địa điểm đã được ấn định. Trường hợp cần thiết, Tòa án có thể mời đại diện chính quyền địa phương, cơ quan chuyên môn hoặc người làm chứng tham gia để hỗ trợ việc xác minh hiện trạng.
Bước 3: Tòa án trực tiếp kiểm tra hiện trạng đối tượng tranh chấp
Tại buổi xem xét, Thẩm phán sẽ trực tiếp kiểm tra hiện trạng đối tượng tranh chấp như đất đai, nhà ở, công trình xây dựng hoặc tài sản liên quan. Việc kiểm tra này nhằm ghi nhận chính xác tình trạng thực tế, vị trí, ranh giới, diện tích hoặc các yếu tố khác có liên quan đến vụ án.
Bước 4: Lập biên bản và đưa vào hồ sơ vụ án
Toàn bộ quá trình xem xét, thẩm định tại chỗ sẽ được lập thành biên bản. Biên bản này sau đó được bổ sung vào hồ sơ vụ án để làm căn cứ cho việc giải quyết tranh chấp.
Bước 5: Kết hợp với các hoạt động tố tụng khác nếu cần thiết
Nếu xét thấy cần làm rõ thêm các tình tiết của vụ án, Tòa án có thể kết hợp việc xem xét, thẩm định tại chỗ với hoạt động định giá tài sản hoặc trưng cầu giám định theo quy định của pháp luật.
Chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ do ai chịu?
Chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ là một trong các khoản chi phí tố tụng theo quy định của pháp luật.
Thông thường, người có yêu cầu xem xét, thẩm định tại chỗ phải tạm ứng chi phí này, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Sau khi vụ án được giải quyết, Tòa án sẽ căn cứ vào kết quả xét xử để quyết định bên nào phải chịu khoản chi phí theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Một số lưu ý khi làm đơn đề nghị xem xét thẩm định tại chỗ
Khi làm đơn đề nghị xem xét thẩm định tại chỗ, người làm đơn nên trình bày rõ ràng, ngắn gọn và có căn cứ để Tòa án dễ dàng xem xét yêu cầu. Ngoài ra, cần lưu ý một số vấn đề sau:
– Xác định rõ nội dung cần Tòa án xem xét và lý do vì sao việc xem xét tại hiện trường là cần thiết để tránh kéo dài thời gian giải quyết vụ án.
– Chuẩn bị đầy đủ các tài liệu liên quan như bản đồ địa chính, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hình ảnh hiện trạng hoặc các chứng cứ khác để Tòa án có thêm cơ sở xem xét yêu cầu.
– Phối hợp với Tòa án trong quá trình xem xét, thẩm định tại chỗ.
– Có mặt đúng thời gian, địa điểm được thông báo để bảo đảm việc thu thập chứng cứ diễn ra thuận lợi và khách quan.
– Nêu cụ thể vị trí, diện tích, ranh giới hoặc hiện trạng tài sản cần thẩm định để tránh việc Tòa án hiểu chưa đúng nội dung yêu cầu.
– Nếu có người làm chứng, hàng xóm hoặc đại diện địa phương biết rõ hiện trạng tranh chấp thì có thể đề nghị họ tham gia để tăng tính khách quan cho việc xem xét.
– Trường hợp vụ án có nhiều tài sản hoặc nhiều khu vực tranh chấp, nên liệt kê rõ từng nội dung cần thẩm định để Tòa án thuận tiện trong việc tổ chức thực hiện.
– Sau khi Tòa án tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ, cần theo dõi biên bản ghi nhận hiện trạng để kịp thời phản ánh nếu có nội dung chưa chính xác hoặc chưa đầy đủ.
Kết luận
Việc xem xét, thẩm định tại chỗ là một hoạt động tố tụng quan trọng giúp Tòa án xác minh hiện trạng thực tế của tài sản tranh chấp, đặc biệt trong các vụ án đất đai có nhiều tình tiết phức tạp. Vì vậy, khi nhận thấy việc kiểm tra thực tế là cần thiết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, đương sự có thể chủ động làm đơn đề nghị Tòa án xem xét, thẩm định tại chỗ. Việc chuẩn bị đơn đầy đủ, rõ ràng và có căn cứ sẽ góp phần giúp quá trình giải quyết vụ án diễn ra nhanh chóng, khách quan và đúng quy định của pháp luật.










![Hướng dẫn thủ tục thành lập doanh nghiệp tư nhân [chi tiết]](https://luatonline.vn/wp-content/uploads/2026/06/Huong-dan-thu-tuc-thanh-lap-doanh-nghiep-tu-nhan-chi-tiet-768x480.jpg)

