Tranh chấp đất đai có bắt buộc phải hòa giải trước khi khởi kiện không?
Theo quy định tại Điều 235 Luật Đất đai 2024, trước khi yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai, các bên tranh chấp phải thực hiện thủ tục hòa giải tại UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp. Đây là thủ tục bắt buộc đối với các tranh chấp về quyền sử dụng đất, ranh giới, mốc giới, diện tích đất hoặc xác định ai là người có quyền sử dụng đất hợp pháp.
Đối với trường hợp của bạn, tranh chấp phát sinh liên quan đến ranh giới thửa đất giữa hai hộ gia đình, nên thuộc trường hợp phải tiến hành hòa giải tại UBND cấp xã trước khi khởi kiện ra Tòa án.
Thủ tục hòa giải được thực hiện như thế nào?
Người có yêu cầu gửi đơn đề nghị hòa giải đến UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp. Sau khi tiếp nhận đơn, Chủ tịch UBND cấp xã sẽ thành lập Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai để tiến hành xác minh, thu thập thông tin và tổ chức buổi hòa giải với sự tham gia của các bên liên quan. Thời hạn thực hiện hòa giải không quá 30 ngày kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu. Kết quả hòa giải phải được lập thành biên bản, ghi nhận hòa giải thành hoặc hòa giải không thành.
Nếu hòa giải không thành thì có được khởi kiện ngay không?
Trường hợp hòa giải không thành hoặc các bên không thống nhất được phương án giải quyết tranh chấp, người có quyền lợi bị ảnh hưởng có thể nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết. Biên bản hòa giải không thành của UBND cấp xã sẽ là một trong những tài liệu cần thiết trong hồ sơ khởi kiện.
Ngược lại, nếu thuộc trường hợp bắt buộc hòa giải mà các bên chưa thực hiện thủ tục này thì Tòa án có thể xác định chưa đủ điều kiện khởi kiện theo quy định của pháp luật.
Kết luận
Căn cứ Điều 235 Luật Đất đai 2024, tranh chấp về ranh giới thửa đất giữa gia đình bạn và hộ liền kề là tranh chấp đất đai thuộc trường hợp bắt buộc phải hòa giải tại UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp trước khi khởi kiện ra Tòa án. Chỉ sau khi hòa giải không thành hoặc không đạt được thỏa thuận, bạn mới có thể thực hiện thủ tục khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định pháp luật.