Điều kiện hưởng án treo là gì?

1. Bị xử phạt tù không quá 03 năm.

Đối với người đã bị kết án nhưng thuộc trường hợp được coi là không có án tích, người bị kết án nhưng đã được xóa án tích, người đã bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị xử lý kỷ luật mà thời gian được coi là chưa bị xử phạt vi phạm hành chính, chưa bị xử lý kỷ luật tính đến ngày phạm tội lần này đã quá 06 tháng, nếu xét thấy tính chất, mức độ của tội phạm mới được thực hiện thuộc trường hợp ít nghiêm trọng hoặc người phạm tội là đồng phạm có vai trò không đáng kể trong vụ án và có đủ các điều kiện khác thì cũng có thể cho hưởng án treo.

3. Có từ 02 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự trở lên, trong đó có ít nhất 01 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự và không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1 Điều 52 của Bộ luật Hình sự.

Trường hợp có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự thì số tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự phải nhiều hơn số tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự từ 02 tình tiết trở lên, trong đó có ít nhất 01 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự.

4. Có nơi cư trú rõ ràng hoặc nơi làm việc ổn định để cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giám sát, giáo dục.

Nơi cư trú rõ ràng là nơi tạm trú hoặc thường trú có địa chỉ được xác định cụ thể theo quy định của Luật Cư trú mà người được hưởng án treo về cư trú, sinh sống thường xuyên sau khi được hưởng án treo.

Nơi làm việc ổn định là nơi người phạm tội làm việc có thời hạn từ 01 năm trở lên theo hợp đồng lao động hoặc theo quyết định của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.

5. Xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù nếu người phạm tội có khả năng tự cải tạo và việc cho họ hưởng án treo không gây nguy hiểm cho xã hội; không ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.Bổ sung

Trường hợp của cháu hoàn toàn có cơ hội để được hưởng án treo, tuy nhiên cần xử lý đúng quy trình pháp lý để mức án tuyên ra thỏa mãn điều kiện theo quy định của pháp luật.

1. Điều kiện chung để được hưởng án treo

Căn cứ Điều 65 Bộ luật Hình sự 2015 và Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP (sửa đổi bởi Nghị quyết 01/2022/NQ-HĐTP), bị cáo được xem xét cho hưởng án treo khi đáp ứng đủ các điều kiện:

1. Mức hình phạt tù không quá 03 năm.
2. Có nhân thân tốt: Chưa từng có tiền án, tiền sự; luôn chấp hành tốt chính sách, pháp luật.
3. Có từ 02 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự trở lên (trong đó ít nhất có 01 tình tiết quy định tại Khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự) và không có tình tiết tăng nặng.
4. Có nơi cư trú rõ ràng hoặc nơi làm việc ổn định.
5. Xét thấy không cần bắt chấp hành hình phạt tù vì có khả năng tự cải tạo và không gây nguy hiểm cho xã hội.

2. Phân tích trường hợp cụ thể của con trai chị

Khung hình phạt đối với Tội gây rối trật tự công cộng theo Khoản 2 Điều 318 Bộ luật Hình sự là từ 02 năm đến 07 năm tù.

Để cháu được hưởng án treo, điều kiện tiên quyết là Tòa án phải tuyên mức án từ 03 năm tù trở xuống.

Các điểm lợi thế hiện có:

• Mức độ nhân thân: Cháu 20 tuổi, không có tiền án tiền sự →  Đạt điều kiện về nhân thân tốt.
• Tình tiết giảm nhẹ: Việc ông bà nội/ngoại được tặng Huân chương kháng chiến hạng Nhì là tình tiết giảm nhẹ "Người phạm tội là con, cháu của người có công với nước" theo Khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.

Vấn đề cốt lõi cần giải quyết:

Vì khung hình phạt Khoản 2 khởi điểm là 02 năm tù, Tòa án có thể tuyên trong khoảng 02 đến 07 năm. Nếu Tòa tuyên trên 03 năm tù, cháu sẽ không được hưởng án treo. Do đó, gia đình cần thu thập thêm các tình tiết giảm nhẹ ở Khoản 1 Điều 51 để Hội đồng xét xử áp dụng mức phạt dưới 03 năm tù.

3. Lời khuyên và các bước gia đình nên làm ngay

1. Khắc phục hậu quả (nếu có): Nếu hành vi gây rối có gây thiệt hại về tài sản hoặc sức khỏe của người khác, gia đình nên chủ động liên hệ bồi thường, xin lỗi và xin đơn giảm nhẹ/bãi nại từ phía bị hại/người liên quan (đây là tình tiết giảm nhẹ quan trọng tại Điểm b Khoản 1 Điều 51).
2. Thái độ khai báo: Hướng dẫn cháu thành khẩn khai báo, ăn ăn hối cải trong suốt quá trình điều tra, truy tố và xét xử (Điểm s Khoản 1 Điều 51).
3. Giấy tờ chứng minh nhân thân & đóng góp:
   • Thu thập bản sao công chứng Huân chương kháng chiến hạng Nhì của ông bà kèm giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân (giấy khai sinh của cháu, của bố/mẹ).
   • Xin Giấy xác nhận nhân thân/chấp hành tốt pháp luật tại UBND xã/phường nơi cháu đang cư trú.
   • Nếu cháu đang là sinh viên hoặc có công việc ổn định, xin xác nhận từ nhà trường/cơ quan.
4. Tham vấn Luật sư bào chữa: Do vụ án đang ở giai đoạn khởi tố thuộc Khoản 2 (khung nghiêm trọng hơn), gia đình nên mời luật sư tham gia sớm để hỗ trợ làm việc với Cơ quan điều tra, rà soát lại hành vi xem có đúng cấu thành Khoản 2 hay không, đồng thời xây dựng phương án xin giảm nhẹ tối đa trước Tòa.

Trường hợp của cháu hoàn toàn có cơ hội để được hưởng án treo, tuy nhiên cần xử lý đúng quy trình pháp lý để mức án tuyên ra thỏa mãn điều kiện theo quy định của pháp luật.

1. Điều kiện chung để được hưởng án treo

Căn cứ Điều 65 Bộ luật Hình sự 2015 và Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP (sửa đổi bởi Nghị quyết 01/2022/NQ-HĐTP), bị cáo được xem xét cho hưởng án treo khi đáp ứng đủ các điều kiện:

1. Mức hình phạt tù không quá 03 năm.
2. Có nhân thân tốt: Chưa từng có tiền án, tiền sự; luôn chấp hành tốt chính sách, pháp luật.
3. Có từ 02 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự trở lên (trong đó ít nhất có 01 tình tiết quy định tại Khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự) và không có tình tiết tăng nặng.
4. Có nơi cư trú rõ ràng hoặc nơi làm việc ổn định.
5. Xét thấy không cần bắt chấp hành hình phạt tù vì có khả năng tự cải tạo và không gây nguy hiểm cho xã hội.

2. Phân tích trường hợp cụ thể của con trai chị

Khung hình phạt đối với Tội gây rối trật tự công cộng theo Khoản 2 Điều 318 Bộ luật Hình sự là từ 02 năm đến 07 năm tù.

Để cháu được hưởng án treo, điều kiện tiên quyết là Tòa án phải tuyên mức án từ 03 năm tù trở xuống.

Các điểm lợi thế hiện có:

• Mức độ nhân thân: Cháu 20 tuổi, không có tiền án tiền sự →  Đạt điều kiện về nhân thân tốt.
• Tình tiết giảm nhẹ: Việc ông bà nội/ngoại được tặng Huân chương kháng chiến hạng Nhì là tình tiết giảm nhẹ "Người phạm tội là con, cháu của người có công với nước" theo Khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.

Vấn đề cốt lõi cần giải quyết:

Vì khung hình phạt Khoản 2 khởi điểm là 02 năm tù, Tòa án có thể tuyên trong khoảng 02 đến 07 năm. Nếu Tòa tuyên trên 03 năm tù, cháu sẽ không được hưởng án treo. Do đó, gia đình cần thu thập thêm các tình tiết giảm nhẹ ở Khoản 1 Điều 51 để Hội đồng xét xử áp dụng mức phạt dưới 03 năm tù.

3. Lời khuyên và các bước gia đình nên làm ngay

1. Khắc phục hậu quả (nếu có): Nếu hành vi gây rối có gây thiệt hại về tài sản hoặc sức khỏe của người khác, gia đình nên chủ động liên hệ bồi thường, xin lỗi và xin đơn giảm nhẹ/bãi nại từ phía bị hại/người liên quan (đây là tình tiết giảm nhẹ quan trọng tại Điểm b Khoản 1 Điều 51).
2. Thái độ khai báo: Hướng dẫn cháu thành khẩn khai báo, ăn ăn hối cải trong suốt quá trình điều tra, truy tố và xét xử (Điểm s Khoản 1 Điều 51).
3. Giấy tờ chứng minh nhân thân & đóng góp:
   • Thu thập bản sao công chứng Huân chương kháng chiến hạng Nhì của ông bà kèm giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân (giấy khai sinh của cháu, của bố/mẹ).
   • Xin Giấy xác nhận nhân thân/chấp hành tốt pháp luật tại UBND xã/phường nơi cháu đang cư trú.
   • Nếu cháu đang là sinh viên hoặc có công việc ổn định, xin xác nhận từ nhà trường/cơ quan.
4. Tham vấn Luật sư bào chữa: Do vụ án đang ở giai đoạn khởi tố thuộc Khoản 2 (khung nghiêm trọng hơn), gia đình nên mời luật sư tham gia sớm để hỗ trợ làm việc với Cơ quan điều tra, rà soát lại hành vi xem có đúng cấu thành Khoản 2 hay không, đồng thời xây dựng phương án xin giảm nhẹ tối đa trước Tòa.