Trong quá trình giải quyết vụ án, để bảo đảm tính khách quan, vô tư và công bằng của hoạt động xét xử, pháp luật tố tụng quy định một số trường hợp Thẩm phán phải từ chối tiến hành tố tụng hoặc bị thay đổi theo yêu cầu của đương sự, người tham gia tố tụng hoặc theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Khi có căn cứ cho rằng Thẩm phán thuộc trường hợp phải thay đổi theo quy định của pháp luật, đương sự có quyền làm đơn yêu cầu thay đổi Thẩm phán để đề nghị Tòa án xem xét, giải quyết.
Vậy khi nào được yêu cầu thay đổi Thẩm phán? Hồ sơ gồm những gì? Đơn yêu cầu cần trình bày như thế nào và gửi đến đâu? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Đơn yêu cầu thay đổi Thẩm phán là gì?
Đơn yêu cầu thay đổi Thẩm phán là văn bản do đương sự hoặc người tham gia tố tụng lập để đề nghị Tòa án xem xét việc thay đổi Thẩm phán đang tiến hành giải quyết vụ việc khi có căn cứ theo quy định của pháp luật.
Mục đích của việc yêu cầu thay đổi Thẩm phán là bảo đảm hoạt động tố tụng được tiến hành khách quan, vô tư, tránh trường hợp người tiến hành tố tụng có mối quan hệ hoặc thuộc trường hợp mà pháp luật quy định không được tham gia giải quyết vụ án.
Cần lưu ý rằng, không phải mọi trường hợp đương sự không đồng ý với cách giải quyết của Thẩm phán đều có quyền yêu cầu thay đổi. Việc thay đổi chỉ được chấp nhận khi thuộc một trong các căn cứ mà pháp luật tố tụng quy định.
Khi nào được yêu cầu thay đổi Thẩm phán?
Căn cứ theo quy định tại Điều 52 và Điều 53 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 quy định Thẩm phán phải từ chối tiến hành tố tụng hoặc bị thay đổi khi thuộc các trường hợp sau đây:
– Họ đồng thời là đương sự, người đại diện, người thân thích của đương sự.
– Họ đã tham gia tố tụng với tư cách là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, người làm chứng, người giám định, người phiên dịch trong cùng vụ việc đó.
– Có căn cứ rõ ràng cho rằng họ có thể không vô tư trong khi làm nhiệm vụ.
– Họ cùng trong một Hội đồng xét xử và là người thân thích với nhau; trong trường hợp này, chỉ có một người được tiến hành tố tụng.
– Họ đã tham gia giải quyết theo thủ tục sơ thẩm, phúc thẩm, giám đốc thẩm hoặc tái thẩm vụ việc dân sự đó và đã ra bản án sơ thẩm, bản án, quyết định phúc thẩm, quyết định giám đốc thẩm hoặc tái thẩm, quyết định giải quyết việc dân sự, quyết định đình chỉ giải quyết vụ việc, quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự, trừ trường hợp là thành viên của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp tỉnh thì vẫn được tham gia giải quyết vụ việc đó theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm;
– Họ đã là người tiến hành tố tụng trong vụ việc đó với tư cách là Thẩm tra viên Tòa án, Thư ký Tòa án, Kiểm sát viên, Kiểm tra viên.
Mẫu đơn yêu cầu thay đổi Thẩm phán mới nhất
TẢI FILE: TẠI ĐÂY
Hướng dẫn cách viết mẫu đơn yêu cầu thay đổi Thẩm phán
Để yêu cầu được xem xét nhanh chóng và đầy đủ, người làm đơn cần lưu ý trình bày rõ các nội dung sau:
Ghi đúng Tòa án có thẩm quyền
Tại phần “Kính gửi”, cần ghi chính xác tên Tòa án đang giải quyết vụ án hoặc vụ việc có liên quan.
Nếu đã có thông báo thụ lý vụ án thì nên ghi thêm:
– Số thụ lý
– Ngày thụ lý
– Tên vụ án hoặc nội dung tranh chấp
Điều này giúp Tòa án dễ dàng xác định đúng hồ sơ cần xem xét
Thông tin người làm đơn
Người yêu cầu cần ghi đầy đủ:
– Họ và tên
– Ngày, tháng, năm sinh
– Địa chỉ cư trú
– Số căn cước công dân hoặc giấy tờ tùy thân khác
– Số điện thoại liên hệ (nếu có)
– Tư cách tham gia tố tụng (nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan hoặc người đại diện hợp pháp…)
Nếu người yêu cầu là cơ quan hoặc tổ chức thì cần ghi rõ tên đơn vị, địa chỉ và người đại diện theo pháp luật.
Xác định rõ Thẩm phán đề nghị thay đổi
Trong đơn cần ghi rõ:
– Họ tên Thẩm phán
– Chức danh (nếu biết)
– Vụ án mà Thẩm phán đang giải quyết
Việc xác định chính xác người bị yêu cầu thay đổi sẽ giúp Tòa án thuận lợi trong quá trình xem xét.
Trình bày căn cứ yêu cầu thay đổi
Đây là nội dung quan trọng nhất của đơn.
Người yêu cầu cần trình bày rõ:
– Sự việc thực tế
– Lý do đề nghị thay đổi
– Căn cứ pháp luật tương ứng
Ví dụ:
– Thẩm phán là người thân thích của đương sự;
– Thẩm phán đã từng tham gia vụ án với tư cách người tiến hành tố tụng khác;
– Có căn cứ chứng minh Thẩm phán không bảo đảm tính khách quan, vô tư;
– Hoặc thuộc trường hợp khác theo quy định của pháp luật tố tụng.
Nội dung trình bày cần khách quan, có căn cứ và nên kèm theo tài liệu chứng minh nếu có.
Nêu rõ yêu cầu
Cuối đơn, người làm đơn cần ghi rõ đề nghị: “Đề nghị Tòa án xem xét việc thay đổi Thẩm phán đang giải quyết vụ án theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 (hoặc văn bản tố tụng tương ứng).”
Sau đó ký và ghi rõ họ tên.
Hồ sơ gửi kèm đơn yêu cầu thay đổi Thẩm phán
Ngoài đơn yêu cầu, người làm đơn nên gửi kèm các tài liệu liên quan để chứng minh căn cứ yêu cầu, chẳng hạn như:
– Thông báo thụ lý vụ án (nếu có)
– Quyết định phân công Thẩm phán (nếu có)
– Tài liệu chứng minh mối quan hệ giữa Thẩm phán với đương sự
– Chứng cứ chứng minh căn cứ yêu cầu thay đổi
– Các tài liệu khác liên quan đến vụ việc
Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ sẽ giúp Tòa án có cơ sở xem xét yêu cầu nhanh chóng hơn.
Nộp đơn yêu cầu thay đổi Thẩm phán ở đâu?
Đơn yêu cầu được gửi đến Tòa án đang thụ lý, giải quyết vụ án hoặc vụ việc.
Người yêu cầu có thể lựa chọn một trong các hình thức:
– Nộp trực tiếp tại Tòa án
– Gửi thông qua dịch vụ bưu chính
– Hoặc thực hiện theo hình thức khác nếu pháp luật hoặc Tòa án có quy định áp dụng
Sau khi tiếp nhận, Tòa án sẽ xem xét căn cứ yêu cầu và quyết định việc chấp nhận hoặc không chấp nhận yêu cầu thay đổi theo quy định của pháp luật tố tụng.
Trình tự xem xét yêu cầu thay đổi Thẩm phán
Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, việc xem xét yêu cầu thay đổi Thẩm phán được thực hiện theo trình tự sau:
Bước 1: Tiếp nhận yêu cầu
Đương sự hoặc người tham gia tố tụng gửi đơn yêu cầu thay đổi Thẩm phán đến Tòa án đang giải quyết vụ án.
Yêu cầu cũng có thể được trình bày trực tiếp tại phiên tòa hoặc phiên họp theo quy định của pháp luật.
Bước 2: Xem xét căn cứ yêu cầu
Sau khi tiếp nhận, người có thẩm quyền sẽ xem xét:
– Người bị yêu cầu có thuộc trường hợp phải từ chối hoặc bị thay đổi theo quy định của pháp luật hay không
– Các tài liệu, chứng cứ do người yêu cầu cung cấp
– Ý kiến của Thẩm phán bị yêu cầu thay đổi (nếu cần)
Bước 3: Ra quyết định
Tùy từng giai đoạn tố tụng, người có thẩm quyền sẽ quyết định việc thay đổi Thẩm phán.
Nếu có căn cứ theo quy định của pháp luật thì Thẩm phán sẽ bị thay đổi và Tòa án phân công người tiến hành tố tụng khác tiếp tục giải quyết vụ án.
Trường hợp không có căn cứ thì Tòa án sẽ không chấp nhận yêu cầu và Thẩm phán tiếp tục thực hiện nhiệm vụ theo quy định.
Một số lưu ý khi làm đơn yêu cầu thay đổi Thẩm phán
Khi thực hiện quyền yêu cầu thay đổi Thẩm phán, người làm đơn cần lưu ý:
– Chỉ yêu cầu thay đổi khi có căn cứ theo quy định của pháp luật.
– Không nên yêu cầu chỉ vì không đồng ý với quan điểm giải quyết của Thẩm phán.
– Chuẩn bị đầy đủ tài liệu chứng minh cho nội dung trình bày.
– Trình bày khách quan, trung thực và đúng sự thật.
– Theo dõi thông báo của Tòa án để kịp thời thực hiện các quyền và nghĩa vụ tố tụng phát sinh.
Kết luận
Đơn yêu cầu thay đổi Thẩm phán là phương thức giúp đương sự và người tham gia tố tụng bảo vệ quyền được xét xử bởi người tiến hành tố tụng khách quan, vô tư và đúng quy định của pháp luật. Tuy nhiên, việc yêu cầu thay đổi chỉ được chấp nhận khi có căn cứ thuộc các trường hợp mà pháp luật tố tụng quy định.
Vì vậy, trước khi làm đơn, người yêu cầu cần xác định đúng căn cứ pháp lý, chuẩn bị đầy đủ tài liệu chứng minh và gửi yêu cầu đến đúng Tòa án có thẩm quyền để bảo đảm việc xem xét được thực hiện nhanh chóng và đúng trình tự luật định.
