Trong quá trình giải quyết vụ án dân sự, không phải lúc nào đương sự cũng có điều kiện tự mình thu thập đầy đủ các tài liệu, chứng cứ cần thiết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Trên thực tế, nhiều tài liệu đang được lưu giữ tại cơ quan nhà nước, tổ chức tín dụng, doanh nghiệp hoặc do người khác quản lý nên đương sự không thể tiếp cận hoặc yêu cầu cung cấp.
Để bảo đảm việc giải quyết vụ án được khách quan và đầy đủ chứng cứ, pháp luật tố tụng dân sự cho phép đương sự đề nghị Tòa án hỗ trợ thu thập tài liệu, chứng cứ trong một số trường hợp nhất định.
Vậy khi nào được yêu cầu Tòa án thu thập chứng cứ? Mẫu đơn gồm những nội dung gì? Hồ sơ cần chuẩn bị ra sao? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Khi nào được yêu cầu Tòa án thu thập tài liệu, chứng cứ?
Không phải mọi trường hợp Tòa án đều chủ động thu thập chứng cứ. Theo Điều 97 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Tòa án chỉ thực hiện việc thu thập chứng cứ trong các trường hợp luật định hoặc khi có yêu cầu hợp lệ của đương sự.
Thông thường, đương sự có thể làm đơn yêu cầu Tòa án thu thập tài liệu, chứng cứ khi:
– Tài liệu, chứng cứ đang do cơ quan nhà nước, tổ chức hoặc cá nhân khác quản lý mà đương sự không thể tự mình yêu cầu cung cấp.
– Đương sự đã có văn bản đề nghị cung cấp tài liệu nhưng không được chấp nhận hoặc không nhận được phản hồi.
– Chứng cứ liên quan đến bí mật nhà nước, bí mật kinh doanh, bí mật nghề nghiệp hoặc các thông tin mà cá nhân không có quyền tiếp cận.
– Cần xác minh hồ sơ lưu trữ, tài liệu hành chính, hồ sơ địa chính, hồ sơ ngân hàng, hồ sơ thuế hoặc các tài liệu chuyên ngành khác.
– Việc thu thập chứng cứ vượt quá khả năng thực hiện của đương sự.
Trong đơn yêu cầu, người làm đơn cần trình bày rõ lý do vì sao mình không thể tự thu thập tài liệu để Tòa án có căn cứ xem xét.
Ai có quyền làm đơn yêu cầu Toà án thu thập tài liệu, chứng cứ ?
Theo Điều 70 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, các chủ thể sau đây có thể đề nghị Tòa án thu thập tài liệu, chứng cứ:
– Nguyên đơn
– Bị đơn
– Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan
– Người đại diện theo pháp luật
– Người đại diện theo ủy quyền hợp pháp
– Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự (trong phạm vi được pháp luật cho phép)
Việc đề nghị phải nhằm phục vụ trực tiếp cho quá trình chứng minh các tình tiết liên quan đến vụ án.
Mẫu đơn yêu cầu Tòa án thu thập tài liệu, chứng cứ mới nhất
TẢI FILE: TẠI ĐÂY
Hướng dẫn cách viết đơn yêu cầu Tòa án thu thập tài liệu, chứng cứ
Để đơn yêu cầu Tòa án thu thập tài liệu, chứng cứ được xem xét nhanh chóng, người làm đơn nên trình bày đầy đủ và chính xác các nội dung sau:
Ghi đúng Tòa án có thẩm quyền
Ở phần “Kính gửi”, cần ghi chính xác tên Tòa án đang thụ lý giải quyết vụ án.
Nếu vụ án đã được thụ lý, nên ghi thêm số thụ lý để Tòa án dễ dàng xác định hồ sơ.
Thông tin người làm đơn
Cần ghi đầy đủ:
– Họ và tên
– Ngày, tháng, năm sinh
– Địa chỉ cư trú
– Số CCCD hoặc giấy tờ tùy thân khác
– Số điện thoại, email (nếu có)
– Tư cách tham gia tố tụng (nguyên đơn, bị đơn hoặc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan)
Thông tin vụ án
Nêu rõ:
– Tên vụ án
– Quan hệ tranh chấp
– Số thụ lý (nếu có)
– Tòa án đang giải quyết
Trình bày rõ tài liệu, chứng cứ cần thu thập
Đây là phần quan trọng nhất của đơn. Người làm đơn cần xác định cụ thể:
– Loại tài liệu cần thu thập
– Nội dung của tài liệu
– Cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân đang quản lý tài liệu
– Mục đích sử dụng tài liệu trong vụ án
Ví dụ:
– Hồ sơ địa chính
– Hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
– Sao kê tài khoản ngân hàng
– Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp
– Hồ sơ lưu trữ tại cơ quan hành chính
– Hợp đồng hoặc chứng từ đang do bên thứ ba lưu giữ
Nêu rõ lý do không thể tự thu thập
Người làm đơn cần trình bày trung thực:
– Đã yêu cầu nhưng không được cung cấp
– Không có quyền tiếp cận tài liệu
– Tài liệu thuộc cơ quan nhà nước quản lý
– Hoặc thuộc trường hợp khác theo quy định của pháp luật
Việc nêu rõ lý do sẽ giúp Tòa án đánh giá tính cần thiết của yêu cầu.
Trình bày yêu cầu
Phần cuối cần nêu rõ đề nghị Tòa án:
– Yêu cầu cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân cung cấp tài liệu
– Thu thập tài liệu theo thẩm quyền
– Đưa tài liệu vào hồ sơ vụ án để làm căn cứ giải quyết
Cuối đơn, người làm đơn ký và ghi rõ họ tên
Hồ sơ gửi kèm đơn yêu cầu Tòa án thu thập tài liệu, chứng cứ
Ngoài đơn yêu cầu Tòa án thu thập tài liệu, chứng cứ, người làm đơn nên chuẩn bị các tài liệu sau:
– Bản sao CCCD hoặc giấy tờ tùy thân
– Giấy ủy quyền (nếu người làm đơn là người đại diện)
– Tài liệu chứng minh đã yêu cầu nhưng không được cung cấp (nếu có)
– Văn bản từ chối cung cấp tài liệu của cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân (nếu có)
– Các tài liệu khác chứng minh sự cần thiết phải thu thập chứng cứ
Nộp đơn yêu cầu Tòa án thu thập tài liệu, chứng cứ ở đâu?
Đơn yêu cầu Tòa án thu thập tài liệu, chứng cứ được nộp đến Tòa án đang giải quyết vụ án.
Người làm đơn có thể lựa chọn một trong các hình thức sau:
– Nộp trực tiếp tại bộ phận tiếp nhận hồ sơ của Tòa án
– Gửi qua dịch vụ bưu chính
– Nộp bằng phương thức điện tử nếu Tòa án có triển khai hệ thống tiếp nhận hồ sơ trực tuyến theo quy định
Sau khi nhận được đơn, Thẩm phán sẽ xem xét tính cần thiết, tính hợp pháp của yêu cầu và quyết định có tiến hành thu thập tài liệu, chứng cứ hay không theo thẩm quyền được quy định tại Điều 97 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.
Tòa án thu thập tài liệu, chứng cứ bằng những biện pháp nào?
Căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 97 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Tòa án thu thập tài liệu, chứng cứ bằng các biện pháp sau đây:
– Lấy lời khai của đương sự, người làm chứng
– Đối chất giữa các đương sự với nhau, giữa đương sự với người làm chứng
– Trưng cầu giám định
– Định giá tài sản
– Xem xét, thẩm định tại chỗ
– Ủy thác thu thập, xác minh tài liệu, chứng cứ
– Yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp tài liệu đọc được, nghe được, nhìn được hoặc hiện vật khác liên quan đến việc giải quyết vụ việc dân sự
– Xác minh sự có mặt hoặc vắng mặt của đương sự tại nơi cư trú
– Các biện pháp khác theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015
Một số lưu ý khi làm đơn yêu cầu Tòa án thu thập tài liệu, chứng cứ
Khi lập đơn yêu cầu, người làm đơn nên lưu ý:
– Chỉ yêu cầu thu thập những tài liệu thực sự liên quan đến nội dung vụ án.
– Ghi rõ cơ quan hoặc cá nhân đang quản lý tài liệu nếu biết.
– Trình bày cụ thể lý do không thể tự mình thu thập chứng cứ.
– Không yêu cầu Tòa án thu thập các tài liệu mà bản thân có thể dễ dàng tự thu thập.
– Kèm theo các tài liệu chứng minh đã cố gắng thu thập nhưng không thành công (nếu có).
– Nội dung đơn cần ngắn gọn, rõ ràng và đúng sự thật.
– Theo dõi thông báo của Tòa án để kịp thời bổ sung thông tin khi được yêu cầu.
Kết luận
Đơn yêu cầu Tòa án thu thập tài liệu, chứng cứ là công cụ quan trọng giúp đương sự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình khi không thể tự tiếp cận hoặc thu thập chứng cứ cần thiết.
Việc trình bày đầy đủ nội dung, xác định rõ tài liệu cần thu thập và nêu cụ thể lý do không thể tự thực hiện sẽ giúp Tòa án có cơ sở xem xét, hỗ trợ thu thập chứng cứ theo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, góp phần bảo đảm việc giải quyết vụ án được khách quan, toàn diện và đúng pháp luật.
