Phát tán clip bắt ghen: Những rủi ro pháp lý cần biết

Một chiếc điện thoại có thể ghi lại sự việc chỉ trong vài giây, nhưng khi đoạn clip được phát tán trên mạng xã hội, những hệ lụy pháp lý có thể kéo dài rất lâu. Đặc biệt, trong các vụ việc được gọi là “bắt ghen”, ranh giới giữa quyền phản ánh sự việc, quyền bảo vệ lợi ích chính đáng và hành vi xâm phạm hình ảnh, đời tư của người khác đôi khi trở nên mong manh hơn bao giờ hết.

Từ vụ việc đang được cơ quan chức năng xác minh liên quan đến clip “bắt ghen trong ô tô” tại TP.HCM, bài viết dưới đây với sự tham vấn của Luật sư Nguyễn Thanh Trung– Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh để làm rõ các giới hạn pháp luật cần lưu ý, trách nhiệm có thể phát sinh và những cách thức bảo vệ quyền lợi phù hợp, nhằm giúp mỗi người hiểu rằng: quyền lên tiếng không đồng nghĩa với quyền tùy ý công khai đời tư của người khác.

Một vụ việc, hai câu hỏi pháp lý

Thời gian gần đây, mạng xã hội thường xuyên xuất hiện những hình ảnh, nội dung nhằm “bốc phốt” cá nhân, cơ quan, tổ chức. Đặc biệt xuất hiện nhiều những nội dung như đòi nợ, ngoại tình…

Theo thông tin Báo Phụ nữ Việt Nam công bố ngày 3/11/2026, Công an xã Tân An Hội (TP.HCM) đang xác minh vụ việc được cho là “bắt ghen trong ô tô“, cùng nguồn gốc và quá trình phát tán các đoạn clip. Những video được chia sẻ tràn ngập trên mạng xã hội thể hiện cảnh chất vấn, tranh cãi và xô đẩy của một đôi nam nữ và người liên quan; một số bản đăng lại kèm bình luận, suy đoán về đời tư. Đến thời điểm bài báo được dẫn, cơ quan chức năng chưa công bố kết luận chính thức.

Vì vậy, không thể lấy tên gọi “bắt ghen” trên mạng làm kết luận về tình trạng hôn nhân, quan hệ giữa những người liên quan hoặc tính đúng sai của từng hành vi. Điều có thể phân tích độc lập là giới hạn pháp lý của việc ghi hình, công bố và chia sẻ hình ảnh nhận diện cá nhân.

Ghi hình để bảo vệ quyền lợi, khác với công bố để đám đông phán xét

Khoản 1 Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015 xác lập quyền của cá nhân đối với hình ảnh. Khoản 2 của điều luật quy định việc sử dụng hình ảnh phải được người có hình ảnh đồng ý, trừ các trường hợp luật định. Hai ngoại lệ được nêu rõ gồm sử dụng vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng và sử dụng hình ảnh từ hoạt động công cộng theo điều kiện không làm tổn hại danh dự, nhân phẩm, uy tín của người có hình ảnh.

Điều đó không có nghĩa cứ có máy quay là vi phạm, cũng không có nghĩa cứ quay ở nơi người khác nhìn thấy thì được tự do phát tán. Việc ghi nhận diễn biến nhằm cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền cần được đánh giá theo hoàn cảnh, cách thu thập và mục đích. Việc đưa cùng hình ảnh ấy lên mạng để hàng nghìn người xem, tải lại, bình luận là một hành vi sử dụng khác, phải có căn cứ hợp pháp riêng.

Một clip có thể hữu ích để cơ quan có thẩm quyền xác minh, nhưng lượt xem và lượt chia sẻ không làm tăng giá trị chứng minh của nó. Video ngắn cũng không tự nói lên những gì xảy ra trước hoặc sau khung hình.
Thông tin đúng sự thật vẫn có thể xâm phạm đời tư.

Điều 38 Bộ luật Dân sự 2015 bảo vệ đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình. Theo khoản 2, việc thu thập, lưu giữ, sử dụng, công khai thông tin liên quan đến đời sống riêng tư, bí mật cá nhân phải được người đó đồng ý, trừ trường hợp luật có quy định khác; việc liên quan đến bí mật gia đình cần sự đồng ý của các thành viên gia đình, trừ trường hợp luật có quy định khác.

Vì thế, câu hỏi “clip có thật không?” chưa đủ để kết luận “đăng clip có hợp pháp không?”. Một thông tin có thể đúng nhưng không thuộc phạm vi người đăng được phép công khai. Cũng cần phân biệt thông tin về một hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật với thông tin về quan hệ tình cảm, sinh hoạt cá nhân hoặc chi tiết riêng tư không cần thiết cho việc phản ánh sự việc.

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Khi hình ảnh và thông tin đi kèm cho phép xác định một người, hoạt động xử lý dữ liệu còn cần được xem xét dưới khung pháp luật bảo vệ dữ liệu cá nhân. Tuy nhiên, không thể từ đó suy ra mọi trường hợp quay hoặc chia sẻ hình ảnh đều bị cấm: phải kiểm tra chủ thể, hoạt động xử lý, căn cứ hợp pháp và các ngoại lệ cụ thể.

Người bị cho là có lỗi nhưng không mất đi quyền nhân thân

Một người bị cộng đồng nghi ngờ có hành vi không đúng trong quan hệ tình cảm vẫn có quyền được bảo vệ hình ảnh, danh dự và đời sống riêng tư. Điều 34 Bộ luật Dân sự 2015 bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân; đồng thời quy định cơ chế yêu cầu bác bỏ thông tin ảnh hưởng xấu không đúng sự thật, xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại theo điều kiện luật định.

Phải tách bạch trách nhiệm đối với hành vi trong clip với trách nhiệm đối với việc phát tán clip. Nếu có hành vi xô đẩy, xâm phạm thân thể, cơ quan có thẩm quyền sẽ đánh giá theo chứng cứ và quy định tương ứng. Nếu có hành vi đăng tải hình ảnh trái pháp luật, người đăng cũng có thể bị xem xét trách nhiệm độc lập. Không thể dùng sai phạm chưa được chứng minh của người này để miễn trừ trách nhiệm cho người khác.

Trách nhiệm pháp lý không được xác định bằng cảm xúc

Theo Điều 32 khoản 3 Bộ luật Dân sự 2015, khi hình ảnh bị sử dụng trái quy định, người có hình ảnh có quyền yêu cầu Tòa án ra quyết định buộc người vi phạm hoặc chủ thể liên quan thu hồi, tiêu hủy, chấm dứt việc sử dụng hình ảnh, bồi thường thiệt hại và áp dụng biện pháp xử lý khác theo pháp luật. Điều 11, Điều 584 và Điều 592 Bộ luật này là các căn cứ cần đối chiếu khi yêu cầu bảo vệ quyền dân sự và bồi thường do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm.

Về xử phạt hành chính, Nghị định 174/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 1/7/2026 và Nghị định 330/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 19/8/2026. Việc lựa chọn quy định xử phạt phải căn cứ vào hành vi cụ thể, đối tượng vi phạm, thời điểm thực hiện và điều khoản áp dụng. Không thể gán một mức tiền phạt cố định cho mọi trường hợp đăng clip chưa được đồng ý.

Trường hợp nội dung và cách thức phát tán có dấu hiệu làm nhục người khác hoặc vu khống, cơ quan tiến hành tố tụng có thể xem xét Điều 155, Điều 156 Bộ luật Hình sự 2015 (được sửa đổi, bổ sung), nhưng chỉ khi các dấu hiệu cấu thành tội phạm được chứng minh. Việc chia sẻ lại video, tự nó, không đương nhiên cấu thành tội phạm.

Bảo vệ mình bằng chứng cứ, không phải bốc phốt lên trên mạng

Người cho rằng quyền lợi bị xâm phạm nên lưu giữ bản gốc video, thời điểm, đường dẫn, thông tin tài khoản, các phiên bản đăng tải và tài liệu liên quan. Cần tránh chỉnh sửa dữ liệu gốc, có thể đề nghị lập vi bằng ghi nhận nội dung hiển thị nếu phù hợp. Vi bằng ghi nhận sự kiện, hành vi mà người lập trực tiếp chứng kiến, không thay thế kết luận của cơ quan có thẩm quyền về tính đúng sai của toàn bộ nội dung.

Tùy tình huống, người bị ảnh hưởng có thể yêu cầu chủ tài khoản chấm dứt hành vi, đề nghị nền tảng xử lý nội dung, yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền dân sự hoặc gửi thông tin, đơn đến cơ quan có thẩm quyền nếu có dấu hiệu vi phạm hành chính hay hình sự. Tránh đăng thông tin riêng tư của bên kia để “đáp trả”: cách làm đó có thể tạo thêm một hành vi cần bị xem xét.

Một xã hội có quyền lên tiếng trước điều sai trái cũng cần có giới hạn đối với quyền công khai đời tư. Đoạn clip không phải bản án, bình luận không phải chứng cứ đã được kiểm tra; và người bị chỉ trích không vì thế mà mất quyền được pháp luật bảo vệ. Bảo vệ quyền lợi chính đáng phải bắt đầu bằng phương thức chính đáng.