Việc lựa chọn loại hình doanh nghiệp phù hợp có ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình quản lý, huy động vốn, chịu trách nhiệm tài sản cũng như định hướng phát triển lâu dài của doanh nghiệp. Trên thực tế, mỗi loại hình doanh nghiệp đều có những ưu điểm và hạn chế riêng, không có mô hình nào phù hợp với tất cả trường hợp.
Do đó, trước khi thành lập doanh nghiệp, nhà đầu tư nên tìm hiểu và so sánh các loại hình doanh nghiệp để đưa ra lựa chọn phù hợp với nhu cầu kinh doanh. Trong bài viết dưới đây, LuậtOnline sẽ giúp bạn phân tích chi tiết những điểm giống và khác nhau giữa các loại hình doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp năm 2020.
Các loại hình doanh nghiệp hiện nay
Theo Luật Doanh nghiệp năm 2020, doanh nghiệp tại Việt Nam hiện nay được tổ chức theo 5 loại hình cơ bản sau:
– Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên
– Công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên
– Công ty cổ phần
– Công ty hợp danh
– Doanh nghiệp tư nhân
Mỗi loại hình có quy định riêng về chủ sở hữu, trách nhiệm tài sản, cơ cấu quản lý và khả năng huy động vốn. Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa các mô hình sẽ giúp nhà đầu tư lựa chọn đúng ngay từ đầu, hạn chế việc phải chuyển đổi loại hình doanh nghiệp sau này.
Ưu điểm và nhược điểm của từng loại hình doanh nghiệp
Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên
Đây là loại hình được nhiều cá nhân hoặc tổ chức lựa chọn khi khởi nghiệp bởi chủ sở hữu có toàn quyền quyết định mọi vấn đề của doanh nghiệp theo quy định tại Điều 74 đến Điều 87 Luật Doanh nghiệp 2020.
Ưu điểm
– Chủ sở hữu chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi vốn điều lệ đã cam kết góp
– Có tư cách pháp nhân
– Cơ cấu tổ chức và quản lý tương đối đơn giản
– Phù hợp với doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt là mô hình kinh doanh do một cá nhân hoặc một tổ chức làm chủ
Nhược điểm
– Không được phát hành cổ phần
– Khả năng huy động vốn còn hạn chế
– Nếu muốn có thêm thành viên góp vốn thì phải thực hiện thủ tục chuyển đổi loại hình doanh nghiệp theo quy định
>>>> Xem thêm: Hướng dẫn thủ tục thành lập công ty TNHH Một thành viên
Công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên
Loại hình này phù hợp với nhóm cá nhân hoặc tổ chức cùng góp vốn kinh doanh, được quy định tại Điều 46 đến Điều 73 Luật Doanh nghiệp 2020.
Ưu điểm
– Các thành viên chỉ chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi phần vốn góp
– Việc quản lý nội bộ tương đối chặt chẽ
– Có tư cách pháp nhân
– Ít rủi ro hơn so với doanh nghiệp tư nhân
– Phù hợp với mô hình kinh doanh có từ 02 đến 50 thành viên góp vốn
Nhược điểm
– Giới hạn tối đa 50 thành viên
– Không được phát hành cổ phần;
– Việc chuyển nhượng vốn góp phải tuân theo trình tự luật định, thường phải ưu tiên chào bán cho các thành viên còn lại trước khi chuyển nhượng cho người ngoài
>>>> Xem thêm:Trình tự, thủ tục thành lập công ty TNHH hai thành viên
Công ty cổ phần
Đây là loại hình doanh nghiệp có khả năng huy động vốn tốt nhất trong các loại hình doanh nghiệp hiện nay, được quy định tại Điều 111 đến Điều 176 Luật Doanh nghiệp 2020.
Ưu điểm
– Không giới hạn số lượng cổ đông tối đa
– Được phát hành cổ phần để huy động vốn
– Dễ dàng chuyển nhượng cổ phần
– Phù hợp với doanh nghiệp có định hướng phát triển lớn, mở rộng quy mô hoặc niêm yết trên thị trường chứng khoán
Nhược điểm
– Cơ cấu quản trị phức tạp
– Chi phí quản lý cao hơn
– Việc tổ chức họp, biểu quyết và ra quyết định phải tuân thủ nhiều quy định của pháp luật
– Dễ phát sinh xung đột lợi ích giữa các nhóm cổ đông nếu không có cơ chế quản trị tốt
>>>> Xem thêm: Hướng dẫn thủ tục thành lập công ty cổ phần đơn giản nhất
Công ty hợp danh
Công ty hợp danh thường được lựa chọn trong các lĩnh vực yêu cầu tính chuyên môn và uy tín nghề nghiệp cao như luật, kiểm toán hoặc tư vấn, được quy định tại Điều 177 đến Điều 187 Luật Doanh nghiệp 2020.
Ưu điểm
– Tạo được sự tin cậy đối với khách hàng và đối tác
– Có tư cách pháp nhân
– Thành viên hợp danh trực tiếp điều hành doanh nghiệp
– Phù hợp với ngành nghề đòi hỏi uy tín cá nhân và trách nhiệm nghề nghiệp cao
Nhược điểm
– Thành viên hợp danh phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình và liên đới với nhau đối với nghĩa vụ của công ty
– Khả năng huy động vốn không cao
– Việc gia nhập hoặc rút khỏi công ty khá chặt chẽ
– Rủi ro tài sản cá nhân của thành viên hợp danh cao hơn so với các loại hình doanh nghiệp khác
Doanh nghiệp tư nhân
Đây là loại hình có cơ cấu tổ chức đơn giản nhất, được quy định tại Điều 188 đến Điều 193 Luật Doanh nghiệp 2020.
Ưu điểm
– Chủ doanh nghiệp có toàn quyền quyết định
– Không phải chia sẻ quyền quản lý
– Thủ tục tổ chức và điều hành đơn giản
– Phù hợp với hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ, quy mô không lớn
Nhược điểm
– Không có tư cách pháp nhân
– Chủ doanh nghiệp chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản của mình đối với mọi nghĩa vụ của doanh nghiệp
– Không được phát hành chứng khoán
– Khó huy động vốn khi doanh nghiệp phát triển
– Mỗi cá nhân chỉ được thành lập một doanh nghiệp tư nhân và không được đồng thời là chủ hộ kinh doanh hoặc thành viên hợp danh của công ty hợp danh
>>>> Xem thêm: Hướng dẫn thủ tục thành lập doanh nghiệp tư nhân [chi tiết]
Nên lựa chọn loại hình doanh nghiệp nào?
Việc lựa chọn loại hình doanh nghiệp phụ thuộc vào nhu cầu và định hướng phát triển của từng cá nhân hoặc tổ chức.
– Nếu bạn muốn tự mình điều hành doanh nghiệp và hạn chế rủi ro tài sản cá nhân thì công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên là lựa chọn phù hợp.
– Nếu có từ hai người cùng góp vốn, mong muốn quản lý ổn định và hạn chế việc chuyển nhượng vốn thì công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên là phương án đáng cân nhắc.
– Trong trường hợp doanh nghiệp có chiến lược mở rộng quy mô, gọi vốn từ nhiều nhà đầu tư hoặc hướng đến niêm yết trên thị trường chứng khoán thì công ty cổ phần sẽ mang lại nhiều lợi thế hơn.
– Đối với những ngành nghề đề cao uy tín nghề nghiệp như luật, kiểm toán hoặc tư vấn tài chính, công ty hợp danh là mô hình phù hợp.
– Còn nếu hoạt động kinh doanh có quy mô nhỏ, chủ doanh nghiệp sẵn sàng chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình thì doanh nghiệp tư nhân cũng là một lựa chọn đáng xem xét.
Mỗi loại hình doanh nghiệp đều có những ưu điểm và hạn chế riêng, phù hợp với từng nhu cầu kinh doanh và định hướng phát triển khác nhau. Trước khi thành lập doanh nghiệp, nhà đầu tư nên cân nhắc kỹ các yếu tố như số lượng thành viên góp vốn, phạm vi chịu trách nhiệm, khả năng huy động vốn và cơ cấu quản lý để lựa chọn mô hình phù hợp nhất.
